Kto jest odpowiedzialny za paszport produktu odzieży i tekstyliów?

Co konkretnie należy zrobić

Co się od pana/pani oczekuje

ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) pokłada odpowiedzialność za paszport produktu przede wszystkim na producenta. W artykule 27 ESPR znajduje się szereg obowiązków związanych z tą rolą. Producent to nie zawsze strona, która fizycznie wytwarza odzież — może to być również przedsiębiorstwo, które wprowadza produkt na rynek pod własną marką. Wątpliwości w tym zakresie to jeden z najczęstszych punktów krytycznych i warto jest najpierw ustalić czy przedsiębiorstwo zgodnie z ESPR uważa się za importera lub producenta.

Zapewnienie istnienia i poprawności paszportu

Artykuł 27 ESPR określa, że producent odpowiada za prawidłowość i kompletność informacji zawartych w paszporcie. Dla przedsiębiorstwa zatrudniającego od 10 do 100 pracowników oznacza to praktycznie, że dane dotyczące materiałów, pochodzenia i składu, które prawdopodobnie znajdują się już w dokumentacji technicznej, specyfikacji zakupu lub oświadczeniu dostawcy, mogą być ponownie wykorzystane — lecz muszą być kontrolowane i aktualne w momencie zestawienia paszportu.

Zapewnienie możliwości połączenia paszportu z produktem

Artykuł 9 rozporządzenia ESPR opisuje wymagania dotyczące samego cyfrowego paszportu produktu, w tym powiązanie z nośnikiem danych — w praktyce kodem QR na produkcie lub etykiecie. Dla marki odzieżowej oznacza to, że musi istnieć procedura umożliwiająca powiązanie każdej partii, a nawet każdego artykułu z właściwym paszportem. W przypadku małych nakładów o wielu wariantach (kolory, rozmiary, małe zmiany materiałowe na partię) jest to zadanie praktyczne, które wykracza poza jednorazowe utworzenie jednego paszportu na kolekcję.

Upewnić się, że paszport jest zachowany

Paszport musi pozostać dostępny nawet po tym, jak produkt został już dawno sprzedany. Dla przedsiębiorstwa, które musiałoby to regulować samodzielnie, oznacza to zobowiązanie, które nie kończy się w momencie sprzedaży, ale rozciąga się na cały okres, w którym produkt może być jeszcze w obrocie lub nadal używany przez konsumentów.

Upewnić się, że rola w łańcuchu jest jasna

Kto zleca stworzenie kolekcji stronie trzeciej, nie wychodzi automatycznie z pola widzenia. W przypadku kolekcji private label pytanie o to, kto faktycznie jest uważany za producenta, nie zawsze jest oczywiste, i to samo dotyczy przedsiębiorstw, które sprzedawać pod własną marką podczas gdy produkcja jest zlecana na zewnątrz. Również hurtownik, który zmienia opakowanie odzieży, zmienia etykiety lub sprzedaje ją pod własną nazwą, powinien określić jaką rolę się w tym mieści, ponieważ to określa, które obowiązki wynikające z artykułu 27 ESPR mają zastosowanie.

Gdzie coś idzie nie tak w praktyce

Pierwsza powtarzająca się sytuacja to przypadek, gdy przedsiębiorstwo zakłada, że producent zagraiczny zajmie się paszportem, podczas gdy nie zawarto żadnej wyraźnej umowy w tej sprawie. Gdy tylko producent znajduje się poza UE, praktyczna odpowiedzialność często przechodzi na stronę wprowadzającą produkt na rynek UE — jest to kwestia, która zasługuje na osobną uwagę, gdy producent znajduje się poza Unią Europejską .

Druga sytuacja pojawia się w przypadku kolekcji sprzedawanych przez wiele kanałów, w tym platformę handlową online. Sama platforma handlowa nie jest automatycznie stroną dostarczającą paszport, ale oczekiwania w tej sprawie między marką a platformą nie zawsze są określone — coś do przemyślenia przy sprzedaży za pośrednictwem platformy handlowej online.

Trzecia sytuacja to założenie, że dystrybutor lub handlowiec nie ma żadnej roli, ponieważ sam nie wytworzył produktu. Dystrybutor ma zwykle inne obowiązki niż producent, ale "inne" to nie to samo co "żadne" — zobacz w tej sprawie obowiązki dystrybutora lub handlowca.

Czwarta sytuacja to gdy dane istnieją, ale są rozproszone między zakupy, kontrolę jakości i marketing, bez tego, by jeden dział widział całość. Podczas kontroli lub zapytania od odbiorcy okazuje się wówczas, że nikt nie ma pełnego obrazu.

Piąta, często niedoceniana sytuacja: paszport jest tworzony, ale nie jest aktualizowany w przypadku zmian w kolekcji — inny dostawca przędzy, zmieniony skład włókien — co powoduje, że paszport nie odpowiada produktowi faktycznie sprzedawanemu.

Co można udokumentować

• Przegląd tego, kto w łańcuchu pełni rolę producenta, importera, dystrybutora lub handlowca, dla każdej kolekcji lub linii produktów.
• Pisemne umowy z producentem lub wytwórcą dotyczące tego, kto dostarcza dane do paszportu i kto je sprawdza.
• Stała procedura łączenia kodów QR lub innych nośników danych z partiami i wariantami, w tym to, co się dzieje w przypadku zmiany koloru lub materiału.
• Umowa dotycząca przechowywania: kto zapewnia, że paszport pozostanie dostępny i na jak długo, również jeśli współpraca z producentem lub platformą się skończy.
• Wewnętrzny punkt kontaktowy lub właściciel procesu dla paszportu produktu, aby odpowiedzialność nie rozpłynęła się między departamentami.

Ci, którzy nie są jeszcze pewni, czy paszport w ogóle ma zastosowanie do konkretnej kolekcji, powinni to najpierw sprawdzić w czy cyfrowy paszport produktu dotyczy własnej odzieży i tekstyliów, zanim zostanie opracowana alokacja ról w łańcuchu.