Wat betekent het productpaspoort als ik kleding en textiel via een online marktplaats verkoop?

Wat u concreet moet doen

Wat er van u wordt verwacht

Een online marktplaats zelf krijgt onder de ESPR een eigen set verplichtingen, apart van die van de verkopers die er gebruik van maken. Artikel 35 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) richt zich specifiek op aanbieders van onlinemarktplaatsen en zoekmachines. Daarnaast blijft gewoon gelden wat er van distributeurs en handelaars wordt verwacht volgens de artikelen 30 en 31 van de ESPR — en een marktplaats kan, afhankelijk van de rol die zij vervult, in meerdere hoedanigheden tegelijk worden gezien.

De marktplaats als doorgeefluik van informatie

Voor een aanbieder van een onlinemarktplaats gaat het er in de eerste plaats om dat de informatie die bij een aanbod hoort — waaronder gegevens uit het digitaal productpaspoort — zichtbaar wordt gemaakt aan de potentiële koper vóórdat die koopt. De marktplaats is niet degene die het paspoort opstelt of de gegevens verzint, maar wel degene die ervoor zorgt dat een QR-code of vergelijkbare datadrager bij het aanbod te zien is. Voor een bedrijf van 10 tot 100 medewerkers dat zelf een webshop of platform exploiteert waar ook derden op verkopen, betekent dit dat de wijze waarop productpagina's worden opgebouwd, ruimte moet bieden voor deze datadrager en dat er een proces moet zijn om te checken of verkopers die informatie ook daadwerkelijk aanleveren.

De verkoper op een marktplaats blijft zelf verantwoordelijk

Wie via een marktplaats verkoopt, verandert daarmee niets aan de eigen positie in de keten. Een bedrijf dat fabrikant, importeur of distributeur is, blijft dat — de marktplaats is een verkoopkanaal, geen partij die de eigen verplichtingen overneemt. Wat die eigen verplichtingen precies zijn, hangt af van de rol: wie kleding onder eigen merk laat maken en op de markt brengt, valt onder een andere set verplichtingen dan wie bestaand textiel van een derde partij doorverkoopt. Voor het onderscheid tussen die rollen is de pagina Ben ik importeur of fabrikant volgens de ESPR? een logisch startpunt.

Als de marktplaats optreedt als distributeur of handelaar

In sommige opzetten neemt de marktplaats zelf de rol van distributeur of handelaar op zich — bijvoorbeeld wanneer voorraad via de marktplaats wordt opgeslagen en verzonden, of wanneer de marktplaats zelf als verkopende partij naar buiten optreedt. In dat geval gelden voor de marktplaats dezelfde verplichtingen als voor elke andere distributeur of handelaar volgens de artikelen 30 en 31 van de ESPR, zoals controleren of een product vergezeld gaat van de vereiste informatie voordat het wordt aangeboden. Wat die verplichtingen inhouden, staat uitgewerkt op de pagina Welke verplichtingen heeft een distributeur of handelaar van kleding en textiel?.

Zichtbaarheid van de datadrager in het aanbod

Een terugkerend praktisch punt is dat de QR-code of andere datadrager bij het aanbod zelf te zien moet zijn, niet pas na aankoop of alleen op het fysieke product wanneer dat al bij de klant thuis is afgeleverd. Voor bedrijven die via meerdere marktplaatsen tegelijk verkopen — een eigen webshop, een grote marktplaats, en misschien een tweede platform in een ander land — betekent dit dat op elk van die kanalen apart moet worden gecontroleerd of de datadrager goed wordt weergegeven, want de technische opmaak van productpagina's verschilt per platform.

Waar het misgaat in de praktijk

Een veelvoorkomende situatie is dat een bedrijf ervan uitgaat dat de marktplaats "het wel regelt" omdat die immers een eigen verplichting heeft onder artikel 35. De marktplaats zorgt echter alleen dat informatie zichtbaar wordt gemaakt — zij haalt die informatie niet zelf op bij de fabrikant en stelt geen paspoort samen.

Een tweede situatie: een product wordt op de eigen webshop correct getoond met QR-code, maar dezelfde listing op een marktplaats mist de datadrager omdat de productfeed die naar het platform wordt geëxporteerd, dat veld niet meeneemt. Het probleem zit dan niet in de gegevens zelf, maar in de technische koppeling tussen het eigen systeem en het platform.

Een derde situatie ontstaat wanneer een bedrijf via een marktplaats producten verkoopt die door een fabrikant buiten de EU worden geleverd, zonder dat helder is wie in die keten de rol van importeur vervult en dus verantwoordelijk is voor het paspoort. De marktplaats speelt daarin geen rol — die verantwoordelijkheid ligt bij de partij die het product de EU-markt op brengt, zoals beschreven op de pagina Mijn fabrikant zit buiten de Europese Unie — wie regelt het productpaspoort dan?.

Een vierde situatie: private label-verkopers die aannemen dat, omdat het product onder hun eigen merk gaat en via een marktplaats verkocht wordt, de verplichting bij de marktplaats of bij de fabrikant ligt. Wie eigen merk voert, heeft daarin doorgaans een eigen positie, zoals toegelicht op de pagina Ik verkoop kleding en textiel onder mijn eigen merk — welke verplichtingen krijg ik?.

Een vijfde situatie doet zich voor bij bedrijven die zelf geen marktplaats runnen maar er wel op verkopen, en die denken dat zij als "kleine speler" buiten beeld blijven. De verplichtingen die voor fabrikanten, importeurs of distributeurs gelden, zijn niet afhankelijk van bedrijfsgrootte of van het gekozen verkoopkanaal.

Wat u kunt vastleggen

• Een overzicht van alle verkoopkanalen (eigen webshop, marktplaatsen, platforms in andere EU-landen) met per kanaal een check of de datadrager correct in de productweergave verschijnt.
• Afspraken met de marktplaats of het platform over hoe productdata, inclusief de link naar het digitaal productpaspoort, wordt doorgegeven via de feed of API.
• Een interne toewijzing van de rol die het bedrijf zelf vervult per productlijn — fabrikant, importeur, distributeur — zodat duidelijk is wie in de eigen organisatie verantwoordelijk is voor het aanleveren van paspoortgegevens.
• Documentatie van de herkomst van producten die via marktplaatsen worden verkocht, inclusief gegevens van de fabrikant of importeur, zodat bij vragen van een marktplaats of toezichthouder snel kan worden aangetoond wie welke informatie heeft aangeleverd.
• Een vaste procedure voor het controleren van nieuwe listings vóór publicatie, zodat een ontbrekende datadrager wordt opgemerkt voordat het product zichtbaar is voor klanten.