Wat gebeurt er als ik geen productpaspoort heb voor mijn kleding en textiel?

Nog geen wettelijke plicht, dus nog geen overtreding

Zolang er voor kleding en textiel geen digitaal productpaspoort verplicht is gesteld, bestaat er ook geen overtreding als u er geen heeft. De verplichting komt uit de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) en wordt per productgroep ingevuld via een gedelegeerde handeling. Voor kleding en textiel is die handeling er nog niet. Zodra hij er wel is en van toepassing wordt, verandert dat beeld: een product dat dan zonder paspoort op de markt komt, is een product dat niet voldoet aan een geldende eis, en dat valt onder het gewone handhavingsregime voor productconformiteit, zoals dat is neergelegd in Verordening (EU) 2019/1020. Het "niets doen" heeft dus twee heel verschillende betekenissen: vandaag is het feitelijk niets doen zonder gevolg, straks is het niets doen bij een geldende verplichting.

Voor welke producten dit gaat spelen, en voor welke niet

Deze toekomstige plicht raakt kleding en textielproducten die onder de eerste gedelegeerde handeling gaan vallen, en het werkplan van de ESPR noemt daarbij expliciet kleding met tachtig procent of meer textielvezels als eerste categorie. Andere textielproducten kunnen later volgen, maar staan nu niet vast. Dit stuk gaat dus niet over algemene etiketteringsplichten, niet over andere ESPR-productgroepen zoals bijvoorbeeld elektronica of meubels, en niet over verplichtingen die nu al uit andere regelgeving voortvloeien los van het digitale productpaspoort. Het gaat specifiek om de vraag wat er gebeurt met het ontbreken van een paspoort zodra dat paspoort voor textiel verplicht wordt.

Een datum staat nog niet vast

Er is geen bevestigde ingangsdatum voor de paspoortplicht bij kleding en textiel. Wat wel vaststaat: de Europese Commissie verwacht de gedelegeerde handeling voor deze categorie in 2027, met kleding van tachtig procent of meer textielvezels als eerste. Tot de handeling is gepubliceerd, geldt er geen verplichting, en tot de handeling van toepassing wordt na publicatie, geldt evenmin een verplichting. Dit platform houdt deze datum bij en werkt de pagina bij zodra de handeling gepubliceerd is en een concrete toepassingsdatum bevat.

Wat dit betekent voor wie nu al plannen maakt

De eerste stap is nagaan of het eigen assortiment binnen de eerste categorie valt, dus kleding met een hoog aandeel textielvezels; voor dat segment is de kans het grootst dat de verplichting als eerste gaat gelden. De tweede stap is niet wachten met het verzamelen van de onderliggende gegevens — vezelsamenstelling, herkomst, productieketen — want die gegevens zijn nodig zodra een paspoort wél verplicht wordt, en ze zijn er dan niet vanzelf. De derde stap is beseffen wat er verandert zodra de verplichting ingaat: een product zonder paspoort is dan een non-conform product, en markttoezichthouders krijgen op grond van Verordening (EU) 2019/1020 instrumenten om daarop te reageren binnen hun bevoegdheden op het gebied van markttoezicht en productconformiteit. De vierde stap is oog hebben voor iets anders dan simpelweg "geen paspoort hebben": artikel 40 van de ESPR gaat over het voorkomen van omzeiling en verslechtering van prestaties, wat betekent dat ook een constructie die wél een paspoort oplevert maar de achterliggende eisen ontwijkt of de prestaties van het product kunstmatig verslechtert, binnen het toezicht valt. Met andere woorden: het paspoort zelf hebben is niet het enige aandachtspunt, de manier waarop het tot stand komt telt mee.

Waar dit op is gebaseerd

Dat er nu geen overtreding is, volgt uit het simpele gegeven dat de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) de concrete eisen voor een productgroep pas laat gelden via een gedelegeerde handeling, en die is er voor textiel nog niet. Dat er bij een toekomstige verplichting wél gevolgen kunnen zijn voor non-conforme producten, volgt uit het algemene handhavingskader van Verordening (EU) 2019/1020 over markttoezicht en conformiteit van producten, dat van toepassing is op producten die onder EU-productwetgeving vallen — de ESPR-verplichtingen voor textiel zullen daar onderdeel van worden zodra ze gelden. Dat omzeiling en het kunstmatig aanpassen van prestaties apart worden benoemd, volgt uit artikel 40 van de ESPR, dat specifiek is gericht op het voorkomen van constructies die de bedoeling van de regelgeving ondergraven.

Wie nu al met dit onderwerp bezig is, kan het meest doen door de eigen productgroep te toetsen aan de eerste categorie uit het werkplan (kleding met tachtig procent of meer textielvezels), de basisgegevens over vezelsamenstelling en productieketen alvast op orde te brengen, en deze pagina in de gaten te houden voor het moment waarop de gedelegeerde handeling wordt gepubliceerd — vanaf dat moment volgt hier de concrete datum en wat er dan van toepassing is.

Waar dit op gebaseerd is

De verordening zelf staat op EUR-Lex. Wij verwijzen per bewering; u hoeft ons niet te geloven.

Wat u concreet moet doen

Zodra de gedelegeerde handeling voor kleding en textiel is gepubliceerd en de verplichting ingaat, verandert een productpaspoort van "iets waar we nog mee bezig zijn" naar een voorwaarde om het product op de EU-markt te mogen brengen of houden. Wie op dat moment niets heeft geregeld, loopt niet alleen een boeterisico — er zijn ook praktische gevolgen die eerder komen dan een boete. Dit artikel beschrijft wat er in de meeste gevallen op het spel staat, en wat daaraan te doen is voordat het zover is.

Wat er van u wordt verwacht

Een product zonder geldig paspoort mag niet op de markt komen of blijven

De ESPR koppelt het productpaspoort aan het op de markt brengen van het product. Zonder geldig paspoort ontbreekt een van de voorwaarden waaraan een product moet voldoen om verhandeld te mogen worden. Voor een bedrijf van 10 tot 100 medewerkers betekent dit concreet dat een collectie die klaarstaat voor verzending, kan blijven liggen totdat de datadrager en de onderliggende gegevens op orde zijn. Dat raakt niet alleen nieuwe collecties: ook lopende voorraad kan hierdoor stil komen te liggen.

Markttoezicht kan ingrijpen bij een product zonder paspoort

Verordening (EU) 2019/1020 geeft toezichthoudende autoriteiten instrumenten om te controleren of producten aan de geldende eisen voldoen, en om in te grijpen wanneer dat niet zo is. Voor een bedrijf betekent dit dat een controle — bijvoorbeeld bij een douanecontrole, een marktplaatscontrole of een steekproef — kan leiden tot vragen over het paspoort die op dat moment beantwoord moeten worden. Wie dan geen dossier heeft, moet dat alsnog reconstrueren, vaak onder tijdsdruk.

Omzeiling of verslechtering van gegevens is apart benoemd

Artikel 40 van de ESPR gaat over het voorkomen van omzeiling van de regels en van verslechtering van de prestaties die het paspoort zou moeten weergeven. Voor de praktijk betekent dit dat het niet alleen gaat om "hebben we een paspoort", maar ook om de vraag of de gegevens daarin klopten op het moment van op de markt brengen en daarna. Een paspoort dat er wel is maar dat verkeerde of verouderde informatie toont, is niet automatisch een oplossing voor het ontbreken van een paspoort — het kan een eigen probleem zijn.

De verplichting ligt bij een rol, niet bij een naam op de gevel

Wie precies verantwoordelijk is voor het paspoort hangt af van de positie in de keten: fabrikant, importeur, distributeur of merk kunnen ieder een andere rol hebben. Een bedrijf dat ervan uitgaat dat "de andere partij dit wel regelt" loopt het risico dat niemand het daadwerkelijk doet. Het is daarom zinvol om vooraf vast te stellen wie verantwoordelijk is voor het productpaspoort van kleding en textiel, in plaats van dat pas te ontdekken op het moment dat een toezichthouder de vraag stelt.

Waar het misgaat in de praktijk

De collectie is al geproduceerd voordat het paspoort ter sprake komt. Productie en inkoop lopen vaak maanden voor op de verkoop, en het paspoort wordt dan pas besproken wanneer de goederen al onderweg zijn. Op dat moment is er weinig ruimte om ontbrekende gegevens bij de fabrikant nog op te vragen.

Niemand in de keten voelt zich de eigenaar van het paspoort. Bij private label en eigen-merk verkoop is het niet altijd duidelijk of de opdrachtgever, de producent of de importeur de gegevens aanlevert. Wie hier verkoopt onder een eigen merk kan dit vooraf regelen door te lezen welke verplichtingen daarbij horen, en wie een collectie laat maken onder eigen label doet er goed aan vast te leggen wie in dat traject het paspoort samenstelt.

De fabrikant zit buiten de EU en reageert niet op verzoeken om gegevens. Bij inkoop buiten de Unie ontstaat regelmatig een situatie waarin de Europese partij wél verplicht is om het paspoort te leveren, maar afhankelijk is van een fabrikant die niet gewend is aan deze eisen of niet tijdig reageert. Hier is vooraf helderheid nodig over wie dat oppakt.

Een marktplaats of tussenhandelaar gaat ervan uit dat de leverancier het al heeft geregeld. Bij verkoop via een platform of via de groothandel wordt de aanwezigheid van een paspoort soms simpelweg aangenomen, zonder dat iemand het daadwerkelijk heeft gecontroleerd.

De gegevens in het paspoort kloppen niet meer na een wijziging in het product. Een aanpassing in vezelsamenstelling, kleurstof of productielocatie die niet wordt doorgevoerd in het paspoort, levert een paspoort op dat wel bestaat maar niet meer overeenkomt met het product — met het risico dat dit als omzeiling of verslechtering wordt gezien.

Wat u kunt vastleggen

Om te voorkomen dat het ontbreken van een paspoort een probleem wordt op het moment dat het er het minst gelegen komt, is het zinvol om vooraf een aantal zaken schriftelijk vast te leggen:

Een rolverdeling per collectie of productlijn, waarin staat wie als fabrikant, importeur of merk optreedt volgens de ESPR — te bepalen met behulp van de vraag of u importeur of fabrikant bent.
Contractuele afspraken met de fabrikant over het tijdig aanleveren van productgegevens, met een duidelijk moment in het productieproces waarop die gegevens binnen moeten zijn.
Een overzicht van de eigen rol als distributeur, handelaar of groothandel, inclusief wat daarbij te controleren staat — zie de verplichtingen van een distributeur of handelaar en de rol van een groothandel.
Een vaste procedure voor verkoop via een marktplaats, zodat vooraf duidelijk is wie het paspoort levert in plaats van dat achteraf te ontdekken — zie wat verkoop via een online marktplaats betekent.
Een dossier per productlijn met de onderliggende gegevens, zodat bij een controle niet alles achteraf gereconstrueerd moet worden.
Een check of de eigen producten überhaupt onder de verplichting vallen en per wanneer, om onnodige haast of onterechte gerustheid te voorkomen — zie of het productpaspoort voor uw textiel geldt en wanneer de verplichting ingaat.

Deze stukken vormen samen geen garantie dat alles op orde is, maar wel een basis waarmee een bedrijf kan aantonen dat het bewust met de verplichting is omgegaan — iets dat verschilt van een situatie waarin het paspoort simpelweg is vergeten.

Dit is geen juridisch advies. Deze pagina geeft algemene informatie over de regelgeving waar dit platform over gaat. Wij kennen uw situatie niet. Bij twijfel over uw eigen geval raadpleegt u een jurist of de bevoegde toezichthouder.

Geschreven met AI op basis van de bronnen hierboven, gecontroleerd door een mens op 2026-08-22. Klopt er iets niet? Laat het weten — correcties krijgen voorrang.