Czy jestem importerem czy producentem zgodnie z ESPR?

Producent wytwarza, importer wprowadza na rynek

Rola, która ma zastosowanie do przedsiębiorstwa, zależy od tego, kto projektuje lub zleca produkcję artykułu odzieżowego i pod jaką nazwą trafia on na rynek UE. Osoba, która zleca produkcję artykułu odzieżowego lub produktu tekstylnego, a następnie sprzedaje go pod własną marką lub nazwą, w praktyce podlega zobowiązaniom, które artykuł 27 rozporządzenia ESPR nakłada na producentów — nawet jeśli sama produkcja jest powierzona stronie trzeciej, w UE lub poza nią. Osoba, która po raz pierwszy wprowadza na rynek UE artykuł odzieżowy wytworzony poza UE, bez wprowadzania go pod własną marką lub nazwą, podlega zobowiązaniom, które artykuł 29 nakłada na importerów. Rozróżnienie polega zatem nie na tym, gdzie fizykę szyta jest tkanina, ale na tym, kto ponosi odpowiedzialność za wprowadzenie produktu na rynek: pod własną nazwą (producent) czy jako pierwsze ogniwo produktu pochodzącego z innego źródła (importer).

Dla kogo to rozróżnienie ma znaczenie

To dotyczy marek odzieżowych, marek własnych i importerów tekstyliów i odzieży, które będą podlegać przyszłemu cyfrowemu paszportowi produktu. Marka własna, która projektuje kolekcję, zleca produkcję fabryce w UE lub poza nią i sprzedaje odzież pod własną marką, w praktyce działa jako producent w rozumieniu artykułu 27 — niezależnie od tego, że maszyny do szycia znajdują się w innym miejscu. Przedsiębiorstwo, które kupuje gotową odzież od zagranicznego producenta i wprowadza ją na rynek UE pod marką tego producenta, działa jako importer w rozumieniu artykułu 29. Rozróżnienie to nie dotyczy osób, które jedynie dystrybuują w UE po tym, jak ktoś inny już wprowadził odzież na rynek UE — ta rola (dystrybutor) ma inne zobowiązania, które nie są tutaj przedmiotem rozważań. Ponadto rozróżnienie to dotyczy konkretnie podziału ról wokół paszportu produktu i towarzyszących mu zobowiązań; nie mówi nic o innych sprawach, takich jak status celny lub VAT, gdzie "importer" może mieć własne, niezależne znaczenie.

Od kiedy to rozróżnienie ma zastosowanie

Stała data nie została jeszcze ustalona. Plan działalności ESPR na lata 2025-2030 przewiduje akt delegowany ds. tekstyliów oczekiwany około 2027 r., a pierwszą kategorią będzie odzież, która w co najmniej osiemdziesięciu procentach składa się z włókien tekstylnych. Gdy ten akt zostanie opublikowany, stanie się jasne, od której daty zobowiązania wynikające z artykułów 27 i 29 dla odzieży i tekstyliów faktycznie wchodzą w życie; do tego czasu artykuły stanowią ramy, ale nie mają zastosowania w odniesieniu do tej grupy produktów. Ta strona zostanie zaktualizowana, gdy ta data będzie znana.

Co to oznacza w praktyce

Osoba chcąca wiedzieć, która rola ma zastosowanie, najpierw patrzy na markę na artykule odzieżowym: jeśli tam widnieje własna marka przedsiębiorstwa, to sugeruje rolę producenta, niezależnie od tego, gdzie odbywa się produkcja. Jeśli widnieje tam inna marka — na przykład zagranicznego producenta — i przedsiębiorstwo po raz pierwszy wprowadza ten produkt na rynek UE, to sugeruje rolę importera. Następnie ważne jest sprawdzenie, czy przedsiębiorstwo jest rzeczywiście pierwszą stroną, która wprowadza produkt na rynek UE, czy też ktoś inny w łańcuchu dokonał już tego kroku — bo wtedy może być właściwa inna rola (dystrybutor). Przedsiębiorstwa, które zarówno prowadzą własne kolekcje pod własną marką, jak i odsprzedają gotowe produkty stron trzecich, mogą w jednej części swojego asortymentu działać jako producent, a w innej jako importer; rola jest zatem określana dla każdego produktu lub linii osobno, a nie raz dla całego przedsiębiorstwa. W przypadku paszportu produktu rozróżnienie to jest ważne, ponieważ zobowiązanie do dostarczenia danych i paszportu spada na stronę, która jest uznawana za producenta lub importera — jest to również podstawa, na której texpas.eu opracowuje paszport na podstawie dostarczonych danych.

Uzasadnienie: artykuł 27 i artykuł 29 ESPR

Artykuł 27 rozporządzenia ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) opisuje obowiązki producentów: strony, które projektują produkt lub zlecają jego produkcję i wprowadzają go na rynek pod własną nazwą lub marką. Artykuł 29 tego samego rozporządzenia opisuje obowiązki importerów: strony, które po raz pierwszy wprowadzają produkt z kraju trzeciego na rynek UE. Oba artykuły można znaleźć w EUR-Lex, w pełnym tekście rozporządzenia (UE) 2024/1781.

Co robić teraz

Dla tych, którzy na tej podstawie chcą określić, która rola odpowiada danej linii odzieżowej lub kolekcji, zaleca się zestawienie własnej struktury zakupów i marek z artykułami 27 i 29 rozporządzenia ESPR, lub w przypadku wątpliwości dotyczących przypadków przygranicznych zapoznanie się z oficjalnym tekstem w bazie EUR-Lex. Kiedy zostanie opublikowana delegowana handlość dla tekstyliów, tutaj pojawi się konkretna data i szczegółowe określenie obu ról dla odzieży i tekstyliów.

Na czym to opiera się

Samo rozporządzenie znajduje się na EUR-Lex. Odnosimy się do każdego stwierdzenia; nie musisz nam wierzyć.

Co konkretnie należy zrobić

ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) wyraźnie rozróżnia między producentami a importerami, a to rozróżnienie określa, jakie obowiązki mają zastosowanie. W przypadku przedsiębiorstwa, które stawia odzież na rynku europejskim pod własną nazwą, rozróżnienie to nie zawsze jest od razu jasne — zwłaszcza że praktyka codzienna (samodzielne projektowanie, zlecanie produkcji w fabryce poza UE, samodzielne importowanie i sprzedaż) zawiera elementy obu ról. Prawo nie patrzy na to, kto faktycznie tkał lub szył odzież, ale na to, kto wprowadza produkt na rynek pod swoją nazwą lub marką, i kto importuje go spoza UE do wewnątrz.

Jeśli przedsiębiorstwo zleca produkcję odzieży zewnętrznej fabryce i sprzedaje tę odzież pod własną marką, w większości przypadków jest uważane za producenta w rozumieniu rozporządzenia — nawet jeśli w jego siedzibie nie ma maszyny do szycia. Jeśli przedsiębiorstwo kupuje odzież marki z innej części świata i jako pierwsze wprowadza ją na rynek UE, jest zazwyczaj importerem. Przedsiębiorstwo może również łączyć obie role, na przykład gdy część kolekcji jest produkowana pod własną marką, a inna część jest odsprzedawana od producenta spoza UE.

Co się od pana/pani oczekuje

Jako producent: odpowiedzialność za zawartość paszportu

Artykuł 27 ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) określa obowiązki producentów. Producent odpowiada za prawidłowość informacji zawartych w paszporcie produktu: skład materiałowy, pochodzenie i inne dane, które akty delegowane dotyczące odzieży będą określać. Dla przedsiębiorstwa zatrudniającego od 10 do 100 pracowników oznacza to praktycznie, że dane pochodzące z własnego łańcucha produkcji — od dostawcy tkanin do warsztatu konfekcji — muszą być w porządku i możliwe do prześledzenia. Jeśli przedsiębiorstwo nie tkało ani nie szyło, ale jest uważane za producenta, ponieważ produkt jest sprzedawany pod własną marką, ponosi tę odpowiedzialność w równym stopniu. To dotyczy zarówno przedsiębiorstw, które sprzedają pod własną marką jak i przedsiębiorstw, które pracują z kolekcjami private label w ten sam sposób.

Jako importera: kontrola przed wprowadzeniem na rynek

Artykuł 29 ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) opisuje obowiązki importerów. Importer musi, przed wprowadzeniem produktu na rynek UE, sprawdzić, czy producent spełnił wymagania — w tym dostępność paszportu produktu. Dla przedsiębiorstwa kupującego od producenta spoza UE oznacza to, że pojawia się rola kontrolna, nawet jeśli przedsiębiorstwo samo nic nie zmieniło w projekcie lub materiałach. Ta rola jest w praktyce często niedoceniana, ponieważ "zwykła odsprzedaż" wydaje się prostym ogniwem, podczas gdy rozporządzenie właśnie w tym punkcie nakłada odrębną odpowiedzialność.

W razie wątpliwości co do własnej roli

Przedsiębiorstwo, które kupuje od fabryki spoza UE, ale sprzedaje produkt końcowy pod własną marką, w praktyce często podlega podwójnej kwalifikacji lub roli producenta — ponieważ rozporządzenie patrzy na to, kto umieszcza nazwę lub markę na produkcie. Jeśli ktoś sam tutaj sobie nie radzi, bardziej szczegółowe wyjaśnienia dotyczące podziału ról znajduje na stronie kto jest odpowiedzialny za paszport produktu odzieży i tekstyliów.

Gdzie coś idzie nie tak w praktyce

Pierwsza sytuacja, która się często pojawia: przedsiębiorstwo myśli, że jest "tylko" importerem, ponieważ odzież jest w całości kupowana gotowa od fabryki zagranicznej — podczas gdy własna etykieta marki jest w niej umieszczona. Gdy tylko własna marka pojawi się na produkcie odzieżowym, liczy się to przy określaniu roli, a to bywa przeoczone.

Druga sytuacja: przedsiębiorstwa, które zarówno importują, jak i zlecają produkcję pod własną marką, traktują całą swoją ofertę jako jedną kategorię, podczas gdy dwie linie produktów mogą podlegać różnym obowiązkom. Paszport produktu kolekcji kupowanej wymaga innego podejścia niż ten z linii własnej marki.

Trzecia sytuacja pojawia się, gdy fabryka znajduje się poza UE, a przedsiębiorstwo zakłada, że "fabryka się tym zajmie". Jednak rozporządzenie nakłada odpowiedzialność na stronę, która wprowadza produkt na rynek UE, a nie automatycznie na producenta zagranicznego. Więcej informacji na ten temat znajduje się na stronie dotyczącej producenta znajdującego się poza Unią Europejską.

Czwarta sytuacja: przedsiębiorstwo zakłada, że ponieważ nie posiada fabryki, nie może być producenten — i w ten sposób pomija obowiązki wynikające z artykułu 27. Termin prawny "producent" w ESPR jest oddzielony od produkcji fizycznej i powiązany z marką i wprowadzeniem na rynek.

Piąta sytuacja dotyczy przedsiębiorstw sprzedających przez wiele kanałów, na przykład również poprzez platformę handlową. Podział ról może wówczas różnić się w zależności od kanału sprzedaży, co wiąże się z pytaniem co oznacza paszport produktu w przypadku sprzedaży poprzez internetową platformę handlową.

Co można udokumentować

Przegląd dla każdej linii produktów lub kolekcji tego, kto jest określany jako producent i kto jako importer, łącznie z uzasadnieniem tego.
Umowy z zewnętrzną fabryką lub pracownią konfekcji dotyczące tego, które dane będą dostarczone i w jakiej formie.
Dokument wewnętrzny określający, kto w przedsiębiorstwie jest odpowiedzialny za kontrolę przed wprowadzeniem na rynek, zgodnie z artykułem 29 ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781).
Dokumentacja dla każdej marki lub etykiety, szczególnie gdy przedsiębiorstwo prowadzi zarówno etykietę własną, jak i kupowane kolekcje, aby obowiązki nie były mieszane.
Korespondencja z dostawcami, w której pytane są informacje o składzie materiału i pochodzeniu, jako podstawa danych, które muszą znaleźć się w paszporcie.
Ustalona procedura dla nowych kolekcji, tak aby przy każdym nowym zakupie lub linii produkcyjnej ponownie określić, która rola ma zastosowanie.

W przypadku przedsiębiorstw, które wątpią, czy ich działalność nie podlega jednak innej roli, takiej jak dystrybucja lub handel, warto zapoznać się również z obowiązkami dystrybutora lub sprzedawcy lub wielkohurtownika odzieży — granice między tymi rolami nie zawsze są oczywiste, a rozporządzenie łączy obowiązki z rolą, a nie z nazwą firmy na drzwiach.

To nie jest porady prawne. Ta strona zawiera ogólne informacje na temat przepisów, których dotyczy ta platforma. Nie znamy Twojej sytuacji. W przypadku wątpliwości dotyczących Twojego konkretnego przypadku skonsultuj się z prawnikiem lub właściwym organem nadzoru.

Napisane za pomocą sztucznej inteligencji na podstawie powyższych źródeł, sprawdzone przez człowieka w dniu 2026-08-22. Coś nie gra? Daj nam znać — poprawki są priorytetem.