mijn kledingstuk wordt bij meerdere fabrikanten gemaakt, wie levert welke gegevens

Wat u concreet moet doen

Wat er van u wordt verwacht

Een kledingstuk komt zelden van één adres. Het weefsel komt van een spinnerij, de stof wordt geverfd door een ander bedrijf, de confectie gebeurt bij een derde partij, en het merk dat het kledingstuk op de markt brengt zit weer op een ander adres. Voor het productpaspoort is dat geen technisch detail — het bepaalt wie welke informatie moet aanleveren en wie er verantwoordelijk voor is dat het geheel klopt.

De fabrikant blijft eindverantwoordelijk

Artikel 27 van de ESPR legt de verplichtingen voor het productpaspoort bij de fabrikant. Dat is degene die het product onder zijn naam of merk op de markt brengt, ook als die fabrikant zelf geen naald heeft aangeraakt. Voor een bedrijf van tien tot honderd medewerkers betekent dit meestal dat het merk of de importeur die de collectie samenstelt, de partij is die het paspoort moet laten kloppen — niet de fabriek die het kledingstuk heeft gesneden en gestikt. Praktisch verandert dit niets aan wie het naaiwerk doet, maar wel aan wie de rekening krijgt als de gegevens ontbreken of onjuist zijn.

Actoren in de toeleveringsketen leveren aan, niet af

Artikel 38 van de ESPR gaat over de partijen die vóór de fabrikant in de keten zitten: de spinnerij, de weverij, de verffabriek, de confectieateliers. Zij moeten de informatie die binnen hun schakel ontstaat, doorgeven aan de volgende partij in de keten — uiteindelijk komt die informatie bij de fabrikant terecht die het paspoort moet samenstellen. Voor een bedrijf dat met meerdere fabrikanten werkt betekent dit dat de keten alleen werkt als iedere schakel zijn deel daadwerkelijk doorgeeft. Eén fabriek die vezelherkomst niet vastlegt, is genoeg om het hele paspoort onvolledig te maken.

Het paspoort moet één geheel vormen, ongeacht het aantal leveranciers

Artikel 10 van de ESPR beschrijft waar het digitale productpaspoort aan moet voldoen: het moet gekoppeld zijn aan een specifiek product en de vereiste informatie moet compleet en juist zijn. Dat artikel maakt geen onderscheid naar hoeveel fabrikanten aan een kledingstuk hebben meegewerkt. Voor een bedrijf met een gespreide productieketen betekent dit dat er iemand moet zijn die alle deelgegevens bij elkaar brengt tot één paspoort per product — dat is niet automatisch de fabriek die als laatste het label erin naait.

Waar het misgaat in de praktijk

Een aantal situaties komt in een gespreide productieketen steeds terug.

De confectiefabriek denkt dat de stofleverancier de vezelgegevens al heeft doorgegeven, en omgekeerd. Beide partijen gaan ervan uit dat de ander het regelt, en niemand checkt het. Het resultaat is een gat in de gegevens dat pas opvalt als het paspoort al samengesteld moet worden.

Twee fabrieken leveren tegenstrijdige informatie over dezelfde partij stof. Bijvoorbeeld een ander vezelpercentage, of een ander land van herkomst voor het weefsel dan voor de confectie. Zonder een vaste procedure om dat te signaleren, komt zo'n tegenstrijdigheid pas aan het licht bij een controle.

Een van de fabrieken in de keten wordt vervangen, maar niemand past de vastgelegde gegevens aan. Het paspoort blijft verwijzen naar de oude leverancier, terwijl de productie inmiddels ergens anders gebeurt.

Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen het land waar geweven is en het land waar geconfectioneerd is. Dat lijkt een detail, maar het is precies het soort vraag waar een douane of toezichthouder op door kan vragen; zie ook Moet ik het land van confectie in het productpaspoort zetten? voor hoe die twee zich tot elkaar verhouden.

Bij import van buiten de EU wordt aangenomen dat de buitenlandse fabriek de Europese regels al kent en er automatisch naar handelt. Dat is een aanname, geen zekerheid — de partij die het product de EU-markt op brengt, blijft degene die moet kunnen aantonen dat de gegevens kloppen. Wat dat voor invoer specifiek betekent, staat beschreven op Wat betekent het productpaspoort als ik kleding en textiel van buiten de EU invoer?

Wat u kunt vastleggen

Bij een keten met meerdere fabrikanten helpt het om vooraf vast te leggen wie wat levert, in plaats van dat pas te ontdekken bij het samenstellen van het paspoort.

• Een overzicht per productielijn van welke fabriek welk onderdeel levert — spinnen, weven, verven, confectie — met de gegevens die bij elke schakel horen. Zie Welke gegevens moet ik bij mijn leverancier van kleding en textiel opvragen? voor een uitgangspunt per schakel.
• Contractuele afspraken over levering van gegevens, bij voorkeur al opgenomen bij het aangaan van de samenwerking met elke fabriek, niet achteraf. Hoe zo'n afspraak eruit kan zien staat op Hoe leg ik de levering van paspoortgegevens vast in mijn inkoopcontract?
• Een vaste manier om aangeleverde gegevens te controleren op onderlinge tegenstrijdigheden, zeker wanneer meerdere fabrieken gegevens over dezelfde materialen leveren. Zie Hoe controleer ik of de gegevens van mijn leverancier kloppen?
• Certificaten per fabriek, zoals GOTS of OEKO-TEX, gekoppeld aan het specifieke onderdeel van de productie waarop ze betrekking hebben — niet aan het kledingstuk als geheel als de certificering maar één schakel dekt.
• Een procedure voor wijzigingen, zodat een vervanging van fabriek of onderaannemer ook leidt tot een aanpassing van de vastgelegde gegevens, in plaats van dat het paspoort verwijst naar een partij die niet meer in de keten zit.
• Een lijst van contactpersonen per fabriek die verantwoordelijk zijn voor het doorgeven van gegevens, zodat er bij ontbrekende informatie een duidelijk aanspreekpunt is — wat te doen als die levering uitblijft, staat op Mijn leverancier levert de gegevens niet — wat kan ik doen?