Hoe controleer ik of de gegevens van mijn leverancier kloppen?

Betrouwbare testmethoden en het verbod op omzeiling zijn het aanknopingspunt

Wie wil nagaan of de gegevens van een leverancier kloppen, kan zich op twee dingen richten: de manier waarop die gegevens tot stand zijn gekomen, en de vraag of een product zich anders gedraagt tijdens een test dan in normaal gebruik. Artikel 39 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) stelt eisen aan de test-, meet- en berekeningsmethoden waarmee wordt aangetoond dat een product aan de ecodesign-eisen voldoet: die methoden moeten betrouwbaar, nauwkeurig en reproduceerbaar zijn. Artikel 40 verbiedt vervolgens constructies die erop gericht zijn de uitkomst van zo'n test te beïnvloeden, of die de prestaties van een product verslechteren zonder dat de gebruiker daarover is geïnformeerd. Een leverancier die gegevens aanlevert, levert dus in feite een uitkomst van een methode — en die methode is het punt waar controle op aangrijpt.

Voor welke gegevens dit geldt, en voor welke niet

Deze twee artikelen gaan over gegevens die worden gebruikt om aan te tonen dat een product voldoet aan ecodesign-eisen die via een gedelegeerde handeling zijn vastgesteld — denk aan zaken als vezelsamenstelling, duurzaamheid of andere kenmerken die in het productpaspoort terechtkomen. Ze gaan niet over algemene handelsinformatie zoals prijs, levertijd of contractvoorwaarden, en ook niet over een verplichting voor een merk of importeur om zelf laboratoriumonderzoek te doen. De artikelen richten zich op de kwaliteit van de onderliggende meetmethode en op het voorkomen van bewuste manipulatie, niet op een algemeen due-diligence-kader voor leveranciersbeoordeling. Wie op zoek is naar een verplichting om leveranciers te auditen of een lijst met goedgekeurde testinstituten, vindt dat hier niet — dat is een ander onderwerp dan wat deze twee artikelen regelen.

Nog geen vaste datum, wel een vaste volgorde

Er is nog geen gedelegeerde handeling gepubliceerd die specifiek voor kleding en textielproducten vastlegt welke ecodesign-eisen gaan gelden en per wanneer. Wat wel vaststaat: in het werkplan van de Europese Commissie voor 2025-2030 is een gedelegeerde handeling voor textiel voorzien in 2027, en daarbij wordt kleding met tachtig procent of meer textielvezels als eerste categorie genoemd. Zodra die handeling gepubliceerd is, staat hier de datum vanaf wanneer dit voor kleding concreet wordt. Tot die tijd gelden artikel 39 en 40 als het algemene kader binnen de ESPR: de regels over betrouwbare methoden en het verbod op omzeiling staan er al, maar de invulling voor textiel — welke eigenschappen precies gemeten moeten worden en volgens welke norm — volgt nog.

Hoe dit in de praktijk aan te pakken

Wie leveranciersgegevens wil nalopen, begint met vragen naar de herkomst van een cijfer of claim: op basis van welke test, meting of berekening is dit vastgesteld, en volgens welke norm of methode. Een leverancier die dat kan onderbouwen met een testrapport of certificaat, geeft daarmee al een eerste aanknopingspunt voor betrouwbaarheid — artikel 39 vraagt immers om methoden die reproduceerbaar zijn, wat betekent dat een andere partij tot hetzelfde resultaat moet kunnen komen. Een tweede stap is opletten of er tekenen zijn dat een product anders presteert onder testomstandigheden dan in gewoon gebruik, of dat een software- of procesupdate de eigenschappen van een product kan veranderen zonder dat dit is gemeld — dat is precies waar artikel 40 op doelt. Een derde stap is de onderbouwing bewaren: niet alleen het eindcijfer, maar ook het rapport of de methode waarop het steunt, zodat die later teruggevonden kan worden als daarnaar wordt gevraagd. Voor het digitale productpaspoort geldt dat de gegevens die uiteindelijk in het paspoort komen, terug te voeren moeten zijn op een bron — hoe die bron eruitziet en hoe stevig die moet zijn, is precies waar deze twee artikelen de lat leggen.

Waar dit staat: artikel 39 en 40 van de ESPR

De eis dat test-, meet- en berekeningsmethoden betrouwbaar, nauwkeurig en reproduceerbaar moeten zijn, staat in artikel 39 van Verordening (EU) 2024/1781. Het verbod op omzeiling — het zo ontwerpen van een product dat het tijdens een test anders presteert dan in de praktijk, of het ongemeld verslechteren van prestaties via een update — staat in artikel 40 van diezelfde verordening. Beide artikelen maken deel uit van het algemene kader van de ESPR en gelden voor alle productgroepen waarvoor via een gedelegeerde handeling ecodesign-eisen worden vastgesteld, textiel en kleding daarbij inbegrepen zodra de specifieke handeling er is.

Wie nu al met leveranciers werkt, kan er goed aan doen om bij iedere claim of specificatie te vragen naar de onderliggende testmethode en het bijbehorende rapport, en dat samen te bewaren met de rest van de productgegevens. Zodra de gedelegeerde handeling voor textiel is gepubliceerd, staat hier aangevuld welke eisen concreet gelden en welke normen daarbij horen.