jaką grzywnę mogę otrzymać, jeśli nie będę miał paszportu produktu dla mojej odzieży

Wysokość sankcji nie jest jeszcze ustalona, kompetencja do egzekwowania jest

W chwili obecnej nie istnieje europejsko ustalona kwota grzywny za brakujący produktpasport odzieży lub tekstyliów, i nie może być inaczej: sam obowiązek jeszcze nie obowiązuje. ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) reguluje obowiązki producentów dotyczące produktpasportu w artykule 27, ale konkretne wdrożenie dla odzieży i tekstyliów — w tym moment, w którym obowiązek wchodzi w życie — zostanie określone w akcie delegowanym, który jeszcze nie istnieje. To, co jest ustalone, to system stojący za tym: organy nadzoru rynku w państwach członkowskich UE otrzymają na mocy Rozporządzenia (UE) 2019/1020 kompetencję do usuwania z rynku produktów niezgodnych z przepisami, wycofania ich lub nakazania opatrzenia ich właściwą dokumentacją. Jak ustawodawca krajowy przetłumaczy to na kwoty grzywny, nie zostało jeszcze opublikowane.

Dla odzieży i tekstyliów ma to zastosowanie stopniowe, nie od razu dla wszystkich w jednakowy sposób

To pytanie pojawia się w momencie, gdy produktpasport rzeczywiście obowiązuje dla określonego produktu, a moment ten nie przypadnie dla całej sektora tekstylnego w jednym terminie. Plan działania ESPR wymienia odzież zawierającą osiemdziesiąt procent lub więcej włókien włókienniczych jako pierwszą kategorię, do której kolej; inne produkty tekstylne będą następować później. Dopóki akt delegowany dla kategorii produktu nie zostanie opublikowany, dla tej kategorii nie ma egzekwowalnego obowiązku wykazania produktpasportu. Ten tekst nie dotyczy zatem grzywny, która może paść już teraz, ani innych obowiązków niezwiązanych z produktpasportem, które już istnieją (takich jak etykietowanie składu włókien) — mają one swoje własne przepisy i własne egzekwowanie. Kto chce wiedzieć czy cyfrowy produktpasport ma zastosowanie do określonego asortymentuznajdzie tam osobne opracowanie.

Data nie jest jeszcze ustalona, do tego czasu nie obowiązuje żaden obowiązek produktpasportu do naruszenia

Nie ma jeszcze ustalonej daty, od której produktpasport staje się obowiązkowy dla odzieży i tekstyliów, a zatem również nie ma daty, od której sankcje za brakujący produktpasport mogą rzeczywiście wejść w życie. Komisja Europejska pracuje zgodnie z planem działania ESPR 2025-2030 nad aktem delegowanym, który zgodnie z oczekiwaniami ma się pojawić w 2027 roku, z odzieżą zawierającą osiemdziesiąt procent lub więcej włókien włókienniczych jako pierwszą kategorią. Dopóki akt ten nie zostanie opublikowany, obowiązek bazowy nie istnieje jeszcze w formie egzekwowalnej dla tekstyliów — ESPR to rozporządzenie ramowe, które musi być wypełniane dla każdej grupy produktów. Gdy tylko data zostanie ustalona, strona ta będzie aktualizowana. Do tego czasu najbardziej konkretnym pytaniem nie jest "jaka grzywna", ale kiedy dokładnie obowiązek wchodzi w życie.

Co robić: najpierw określić rolę, potem ryzyko z nią związane

Praktyczna kolejność nie zaczyna się od ryzyka sankcji, ale od pytania, kto ponosi jaki obowiązek, gdy produktpasport staje się obowiązkowy — bo z tego wynika również, kto jest punktem kontaktowym dla organu nadzoru. Pierwszym krokiem jest sprawdzenie czy przedsiębiorstwo na mocy ESPR uważane jest za importera lub producentaponieważ te dwie role niosą ze sobą inne obowiązki. Kto sprzedaje odzież pod własną marką, podczas gdy produkcja została oddana na zewnątrz, powinien sprawdzić jakie obowiązki wiążą się z prowadzeniem własnej markia kto pracuje z producentem spoza UE, znajdzie punkty uwagi w tekście o producencie spoza Unii Europejskiej. Dystrybutorzy, hurtownicy i sprzedawcy na platformach handlowych mają każdy swoją pozycję w łańcuchu, z własnymi obowiązkami kontrolnymi wobec producenta lub importera — te obowiązki można już teraz przejrzeć, mimo że data wejścia w życie nie jest jeszcze ustalona. Kto ma ten przegląd, wie również lepiej, gdzie w łańcuchu brakujący produktpasport stanie się najpierw widoczny podczas kontroli: przy imporcie, przy dystrybucji czy przy sprzedaży konsumentowi. Szersze omówienie tego, co zmienia się praktycznie, gdy brakuje produktpasportu, zawarte jest w co się dzieje, gdy nic się nie robi.

Podstawa: zobowiązania ESPR, nadzór rynkowy poprzez Rozporządzenie 2019/1020

Wyjaśnienie to opiera się na dwóch warstwach przepisów, które razem określają, jak egzekwowanie będzie działać w przyszłości. Artykuł 27 ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) określa, jakie zobowiązania producenci otrzymują dotyczące paszportu produktu, w tym udostępnianie prawidłowych informacji za pośrednictwem nośnika danych. Artykuł 40 tego samego rozporządzenia dotyczy zapobiegania obchodzeniu przepisów i pogorszeniu wydajności, co wskazuje, że ustawodawca ma również na uwadze próby unikania tego zobowiązania. Wdrażanie i egzekwowanie takich reguł produktowych odbywa się poprzez Rozporządzenie (UE) 2019/1020 w sprawie nadzoru rynku: to rozporządzenie daje krajowym organom nadzoru narzędzia, takie jak wycofanie produktów i usunięcie z rynku, ale pozostawia konkretne kwoty kar państwom członkowskim. W odniesieniu do tekstyliów brakuje aktu delegowanego określającego zawartość zobowiązania i jego ramy czasowe, a zatem brakuje również podstawy do podania konkretnej kwoty kary już teraz.

Ci, którzy chcą się teraz przygotować, powinni zacząć od ustalenia własnej roli w łańcuchu — producent, importer, sponsor marki prywatnej, dystrybutor lub platforma internetowa — a następnie sprawdzić, jakie dane będą potrzebne do złożenia paszportu. Gdy akt delegowany dotyczący odzieży zawierającej osiemdziesiąt procent lub więcej włókien tekstylnych zostanie opublikowany, ta strona zostanie uzupełniona o rzeczywistą datę oraz przepisy dotyczące sankcji, które z tego wynikają.

Na czym to opiera się

Samo rozporządzenie znajduje się na EUR-Lex. Odnosimy się do każdego stwierdzenia; nie musisz nam wierzyć.

Co konkretnie należy zrobić

Co się od pana/pani oczekuje

ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) sama nie reguluje w odrębnym artykule, jaka kara grozi za które naruszenie — to pozostawia się państwom członkowskim. To, co zostało ustalone na szczeblu europejskim, to system, za pośrednictwem którego organy nadzoru rynkowego kontrolują produkty i podejmują działania: jest to zawarte w Rozporządzeniu (UE) 2019/1020. W przypadku paszportu produktu chodzi praktycznie o kilka zobowiązań, które mogą działać równocześnie.

Dopilnowanie, aby sam produkt spełniał wymogi

Artykuł 27 ESPR określa, że producent odpowiada za zgodność produktu z obowiązującymi wymogami ekologicznymi. Dla firmy o 10 do 100 pracowników oznacza to, że liczy się nie tylko istnienie paszportu, ale także prawidłowość jego zawartości. Paszport ze złą składem włóknistym lub brakującymi informacjami o naprawie to w oczach organu nadzoru dokładnie taki sam defekt jak produkt bez paszportu. To, kto dokładnie za to odpowiada w łańcuchu, zależy od roli, jaką odgrywa firma — zobacz kto jest odpowiedzialny za paszport produktu odzieży i tekstyliów.

Faktyczne udostępnianie paszportu

Rozporządzenie (UE) 2019/1020 daje organom nadzoru rynkowego uprawnienia do sprawdzania, czy informacje, które powinny towarzyszyć produktowi, są rzeczywiście dostępne. W praktyce oznacza to, że kod QR wskazujący na niedziałający link lub paszport, który po awarii serwera nie ładuje się, należą do tej samej kategorii co całkowicie brakujący paszport. Dla firm pracujących z zewnętrznym podmiotem do hostingu jest to kwestia wartą uwagi, aby określić, kto odpowiada, jeśli nośnik danych czasowo nie działa.

Niedopuszczenie do obchodzenia przepisów lub pogorszenia podawanych informacji

Artykuł 40 ESPR zabrania praktyk mających na celu obejście przepisów lub pogorszenie wydajności produktu w stosunku do tego, co zostało przetestowane i zgłoszone. Dotyczy to sytuacji, w których firma tworzy paszport odbiegający od rzeczywistego składu lub właściwości produktu — na przykład dlatego, że dostawca zmienia skład włóknisty bez aktualizacji paszportu. Dla średniej wielkości firmy oznacza to, że paszport nie jest jednorazową ćwiczeniem, ale czymś, co zmienia się wraz z zmianami produktu.

Współpraca z nadzorem rynku

Rozporządzenie (UE) 2019/1020 zobowiązuje podmioty gospodarcze do współpracy z organami nadzoru, w tym poprzez dostarczenie dokumentacji potwierdzającej, że produkt jest zgodny. Dla przedsiębiorstwa bez wydziału prawnego oznacza to przede wszystkim, że musi istnieć osoba, która wie, skąd pochodzą dane paszportu produktu i która może odpowiedzieć, gdy organ nadzoru się o to pyta.

Gdzie coś idzie nie tak w praktyce

Kilka sytuacji powtarza się stosunkowo często.

Marka odzieżowa sprzedaje odzież pod własną nazwą, która jest wytwarzana przez zewnętrznego producenta, i zakłada, że producent sam załatwi paszport. Bez jasnych ustaleń pozostaje niejasne, kto dostarcza jaką część danych, a paszport nie powstaje lub powstaje za późno. Ta sytuacja jest opisana bardziej szczegółowo w sprzedaję odzież i tekstylia pod własną marką — jakie zobowiązania mnie czekają.

Importer kupuje kolekcje od producenta poza UE i założył, że strona zagraniczna jest odpowiedzialna za paszport, ponieważ wyprodukowała ten produkt. W systemie ESPR odpowiedzialność często przechodzi jednak na tę stronę, która wprowadza produkt na rynek UE. To, co to konkretnie oznacza, opisane jest na mój producent znajduje się poza Unią Europejską — kto wtedy załatwia paszport produktu.

Kolekcja marki własnej jest montowana poprzez wielu pośredników — hurtownika, importera, właściciela marki — i ostatecznie nikt nie czuje się właścicielem paszportu. Ten typ fragmentacji w praktyce prowadzi do tego, że paszport po prostu nie jest tworzony, choć każdy myślał, że robi to ktoś inny.

Internetowy rynek oferuje produkty sprzedawców trzecich bez sprawdzenia, czy paszport jest obecny, w założeniu, że jest to wyłącznie odpowiedzialność sprzedawcy. W zależności od roli, jaką odgrywa rynek, może tutaj leżeć jednak własne zobowiązanie — zobacz co oznacza paszport produktu, jeśli sprzedaję odzież i tekstylia przez internetowy rynek.

Dystrybutor sprzedaje zapasy, które były w magazynie przed wejściem w życie zobowiązania, bez sprawdzenia, czy nowe dostawy od tego samego dostawcy podlegają zobowiązaniu. W ten sposób powstaje mieszanina produktów z paszportem i bez paszportu w jednym asortymencie, bez tego, aby nastąpiło to świadomie.

Co można udokumentować

Aby przedsiębiorstwa mogły kontrolować te zobowiązania, praktycznie jest ustalić na piśmie kilka kwestii:

Podział ról w łańcuchu — kto dostarcza jakie dane do paszportu i kto jest ostatecznie odpowiedzialny za publikację. Jest to szczególnie istotne w przypadku marki własnej i współpracy z producentami poza UE.
Punkt kontaktowy u dostawcy lub producenta na wypadek, gdyby organ nadzoru poprosił o dokumentację podstawową.
Procedura zmian w produkcie — na przykład zmieniony skład włókien — aby paszport został zaktualizowany i nie pozostawał w tyle za rzeczywistymi informacjami o produkcie.
Kontrola funkcjonowania nośnika danych QR, zwłaszcza gdy korzysta się z zewnętrznej strony hostingowej, aby awaria techniczna nie została uznana za brakujący paszport.
Przegląd produktów w asortymencie, które podlegają zobowiązaniu i których nie, aby starsza zapasy nie były przypadkowo mylone z nowymi dostawami.

Dla tych, którzy nie wiedzą dokładnie, w jakiej roli to wszystko się mieści — producent, importer, dystrybutor lub coś pośrednimi — zaleca się najpierw to ustalić. Patrz w tym celu jestem importerem czy producentem zgodnie z ESPR i, dla tych, którzy sprzedają zapasy bez produkcji, jakie zobowiązania ma dystrybutor lub trader odzieży i tekstyliów.

To nie jest porady prawne. Ta strona zawiera ogólne informacje na temat przepisów, których dotyczy ta platforma. Nie znamy Twojej sytuacji. W przypadku wątpliwości dotyczących Twojego konkretnego przypadku skonsultuj się z prawnikiem lub właściwym organem nadzoru.

Napisane przy użyciu AI na podstawie powyższych źródeł, sprawdzone przez człowieka w dniu 2026-09-05. Czy coś jest nie tak? Daj nam znać — poprawki są priorytetem.