welke boete kan ik krijgen als ik geen productpaspoort heb voor mijn kleding

De sanctiehoogte ligt nog niet vast, de bevoegdheid om te handhaven wel

Er bestaat op dit moment geen Europees vastgesteld boetebedrag voor een ontbrekend productpaspoort op kleding of textiel, en dat kan ook niet anders: de verplichting zelf geldt nog niet. De ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) regelt de verplichtingen van fabrikanten rond het productpaspoort in artikel 27, maar de concrete uitwerking voor kleding en textiel — inclusief het moment waarop de verplichting ingaat — komt in een gedelegeerde handeling die er nog niet is. Wat wél vaststaat, is het systeem daarachter: markttoezichtautoriteiten in de EU-lidstaten krijgen via Verordening (EU) 2019/1020 de bevoegdheid om producten die niet aan de regels voldoen, van de markt te weren, terug te laten roepen of te laten voorzien van de juiste documentatie. Hoe de nationale wetgever dat vertaalt naar boetebedragen, is nu nog niet gepubliceerd.

Voor kleding en textiel geldt dit gefaseerd, niet meteen voor iedereen gelijk

Deze vraag speelt op het moment dat het productpaspoort daadwerkelijk verplicht is voor een bepaald product, en dat moment ligt niet voor de hele textielsector op één datum. Het ESPR-werkplan noemt kleding met tachtig procent of meer textielvezels als eerste categorie die aan de beurt is; andere textielproducten volgen later. Zolang de gedelegeerde handeling voor een productcategorie niet is gepubliceerd, is er voor die categorie ook geen sanctioneerbare verplichting om een paspoort te tonen. Dit stuk gaat dus niet over een boete die nu al kan vallen, en ook niet over andere verplichtingen die los van het paspoort al bestaan (zoals etikettering van vezelsamenstelling) — die kennen hun eigen regels en eigen handhaving. Wie wil weten of het digitaal productpaspoort van toepassing is op een specifiek assortiment, vindt daar een aparte uitwerking.

De datum staat nog niet vast, tot dan geldt er geen paspoortplicht om te overtreden

Er is nog geen vaste datum waarop het productpaspoort verplicht wordt voor kleding en textiel, en daarmee is er ook nog geen datum waarop sancties voor een ontbrekend paspoort daadwerkelijk kunnen ingaan. De Europese Commissie werkt volgens het ESPR-werkplan 2025-2030 aan een gedelegeerde handeling die naar verwachting in 2027 komt, met kleding van tachtig procent of meer textielvezels als eerste categorie. Zolang die handeling niet is gepubliceerd, bestaat de onderliggende verplichting nog niet in afdwingbare vorm voor textiel — de ESPR is een kaderverordening die per productgroep verder ingevuld moet worden. Zodra de datum vastligt, wordt deze pagina bijgewerkt. Tot die tijd is de meest concrete vraag niet "welke boete", maar wanneer de verplichting precies ingaat.

Wat te doen: eerst de rol bepalen, dan de risico's daarvan

De praktische volgorde begint niet bij het sanctierisico, maar bij de vraag wie welke verplichting draagt zodra het paspoort verplicht wordt — want daaruit volgt ook wie aanspreekpunt is voor een toezichthouder. Een eerste stap is nagaan of een bedrijf voor de ESPR als importeur of als fabrikant geldt, omdat die twee rollen andere verplichtingen met zich meebrengen. Wie kleding onder eigen merk verkoopt terwijl de productie is uitbesteed, doet er goed aan te kijken welke verplichtingen bij het voeren van een eigen merk horen, en wie werkt met een fabrikant buiten de EU vindt de aandachtspunten daarvoor in het stuk over een fabrikant die buiten de Europese Unie zit. Distributeurs, groothandels en marktplaatsverkopers hebben elk hun eigen positie in de keten, met eigen controleplichten richting de fabrikant of importeur — die verplichtingen zijn nu al te overzien, ook al ligt de ingangsdatum nog niet vast. Wie dat overzicht heeft, weet ook beter waar in de keten een ontbrekend paspoort het eerst zichtbaar wordt bij een controle: bij import, bij distributie of bij verkoop aan de consument. Een bredere schets van wat er praktisch verandert als een paspoort ontbreekt, staat in wat er gebeurt als er niets wordt gedaan.

De grondslag: ESPR-verplichtingen, markttoezicht via Verordening 2019/1020

Deze uitleg steunt op twee lagen regelgeving die samen bepalen hoe handhaving straks werkt. Artikel 27 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) legt vast welke verplichtingen fabrikanten rond het productpaspoort krijgen, waaronder het beschikbaar houden van de juiste informatie via de datadrager. Artikel 40 van dezelfde verordening gaat over het voorkomen van omzeiling en verslechtering van prestaties, wat aangeeft dat de wetgever ook oog heeft voor pogingen om de verplichting te ontwijken. De uitvoering en handhaving van dit soort productregels loopt via Verordening (EU) 2019/1020 over markttoezicht: die verordening geeft nationale toezichthouders instrumenten als terugroepacties en marktverwijdering, maar laat de concrete sanctiebedragen aan de lidstaten over. Voor textiel specifiek ontbreekt de gedelegeerde handeling die de verplichting inhoudelijk en qua tijdstip vastlegt, en dus ontbreekt ook de basis om nu al een concreet boetebedrag te noemen.

Wie nu al wil voorsorteren, kan het beste beginnen met het vaststellen van de eigen rol in de keten — fabrikant, importeur, private label-opdrachtgever, distributeur of marktplaats — en van daaruit nagaan welke gegevens straks nodig zijn om een paspoort samen te stellen. Zodra de gedelegeerde handeling voor kleding met tachtig procent of meer textielvezels is gepubliceerd, wordt deze pagina aangevuld met de daadwerkelijke datum en de sanctieregels die daaruit volgen.

Waar dit op gebaseerd is

De verordening zelf staat op EUR-Lex. Wij verwijzen per bewering; u hoeft ons niet te geloven.

Wat u concreet moet doen

Wat er van u wordt verwacht

De ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) regelt zelf niet met een apart artikel welke boete op welke overtreding staat — dat wordt aan de lidstaten overgelaten. Wat wel Europees is vastgelegd, is het systeem waarmee markttoezichthouders producten controleren en optreden: dat staat in Verordening (EU) 2019/1020. Voor het productpaspoort gaat het in de praktijk om een paar verplichtingen die naast elkaar kunnen spelen.

Zorgen dat het product zelf voldoet

Artikel 27 van de ESPR legt vast dat de fabrikant instaat voor de conformiteit van het product met de geldende ecologische vereisten. Voor een bedrijf van 10 tot 100 medewerkers betekent dit dat niet alleen het bestaan van een paspoort telt, maar ook of de inhoud ervan klopt. Een paspoort met verkeerde vezelsamenstelling of ontbrekende reparatie-informatie is in de ogen van een toezichthouder net zo'n gebrek als een product zonder paspoort. Wie hier precies verantwoordelijk voor is binnen de keten, hangt af van de rol die een bedrijf speelt — zie wie is verantwoordelijk voor het productpaspoort van kleding en textiel.

Het paspoort daadwerkelijk beschikbaar houden

Verordening (EU) 2019/1020 geeft markttoezichthouders de bevoegdheid om te controleren of de informatie die bij een product moet horen, ook echt toegankelijk is. Voor de praktijk betekent dit dat een QR-code die naar een dode link wijst, of een paspoort dat na een serverstoring niet meer laadt, in dezelfde categorie valt als een volledig ontbrekend paspoort. Voor bedrijven die met een externe partij werken voor hosting is het een aandachtspunt om vast te leggen wie verantwoordelijk is als de data-drager tijdelijk niet werkt.

Geen omzeiling of verslechtering van de aangeboden informatie

Artikel 40 van de ESPR verbiedt praktijken die erop gericht zijn de regels te omzeilen of de prestaties van een product te laten verslechteren ten opzichte van wat getest en gerapporteerd is. Dit raakt aan situaties waarin een bedrijf een paspoort aanmaakt dat afwijkt van de werkelijke samenstelling of eigenschappen van het product — bijvoorbeeld omdat een leverancier de vezelsamenstelling wijzigt zonder dat dit in het paspoort wordt bijgewerkt. Voor een middelgroot bedrijf betekent dit dat het paspoort niet een eenmalige exercitie is, maar iets dat meebeweegt met wijzigingen in het product.

Meewerken aan markttoezicht

Verordening (EU) 2019/1020 verplicht economische actoren om medewerking te verlenen aan toezichthouders, onder meer door documentatie te verstrekken die aantoont dat een product conform is. Voor een bedrijf zonder juridische afdeling betekent dit vooral dat er iemand moet zijn die weet waar de onderliggende gegevens van het paspoort vandaan komen en die kan reageren als een toezichthouder daarnaar vraagt.

Waar het misgaat in de praktijk

Een paar situaties komen relatief vaak terug.

Een kledingmerk verkoopt onder eigen naam kleding die door een externe fabrikant wordt gemaakt, en gaat ervan uit dat de fabrikant het paspoort wel regelt. Zonder heldere afspraak blijft onduidelijk wie welk deel van de data aanlevert, en ontstaat het paspoort niet of te laat. Deze situatie wordt uitgebreider behandeld in ik verkoop kleding en textiel onder mijn eigen merk — welke verplichtingen krijg ik.

Een importeur haalt collecties in bij een fabrikant buiten de EU en neemt aan dat de buitenlandse partij verantwoordelijk is voor het paspoort, omdat die het product heeft gemaakt. Binnen de ESPR-systematiek verschuift verantwoordelijkheid echter vaak naar wie het product in de EU op de markt brengt. Wat dit concreet betekent, staat beschreven op mijn fabrikant zit buiten de Europese Unie — wie regelt het productpaspoort dan.

Een private label-collectie wordt via meerdere tussenpartijen samengesteld — een groothandel, een importeur, een merkeigenaar — en niemand voelt zich uiteindelijk eigenaar van het paspoort. Dit type versnippering leidt er in de praktijk toe dat het paspoort simpelweg niet wordt aangemaakt, terwijl iedereen dacht dat een ander dit deed.

Een online marktplaats biedt producten van derde verkopers aan zonder te checken of er een paspoort aanwezig is, in de veronderstelling dat dit uitsluitend de verantwoordelijkheid van de verkoper is. Afhankelijk van de rol die de marktplaats speelt, kan hier toch een eigen verplichting liggen — zie wat betekent het productpaspoort als ik kleding en textiel via een online marktplaats verkoop.

Een distributeur verkoopt voorraad door die al in het magazijn lag voordat de verplichting inging, zonder te checken of nieuwe leveringen van dezelfde leverancier wél onder de verplichting vallen. Zo ontstaat een mix van producten met en zonder paspoort binnen één assortiment, zonder dat dit bewust is gebeurd.

Wat u kunt vastleggen

Voor bedrijven die grip willen houden op deze verplichtingen, is het praktisch om een aantal zaken schriftelijk vast te leggen:

Een verdeling van rollen in de keten — wie levert welke data aan voor het paspoort, en wie is eindverantwoordelijk voor publicatie. Dit is in het bijzonder relevant bij private label en bij samenwerking met fabrikanten buiten de EU.
Een contactpunt bij de leverancier of fabrikant voor het geval een toezichthouder om onderliggende documentatie vraagt.
Een procedure voor wijzigingen in het product — bijvoorbeeld een aangepaste vezelsamenstelling — zodat het paspoort wordt bijgewerkt en niet achterblijft bij de werkelijke productinformatie.
Een controle op de werking van de QR-datadrager, zeker bij gebruik van een externe hostingpartij, zodat een technische storing niet wordt aangezien voor een ontbrekend paspoort.
Een overzicht van welke producten in het assortiment onder de verplichting vallen en welke niet, zodat oudere voorraad niet per ongeluk wordt verward met nieuwe leveringen.

Voor wie nog niet precies weet in welke rol dit allemaal terechtkomt — fabrikant, importeur, distributeur of iets daartussenin — is het raadzaam eerst dat vast te stellen. Zie hiervoor ben ik importeur of fabrikant volgens de ESPR en, voor wie voorraad doorverkoopt zonder zelf te produceren, welke verplichtingen heeft een distributeur of handelaar van kleding en textiel.

Dit is geen juridisch advies. Deze pagina geeft algemene informatie over de regelgeving waar dit platform over gaat. Wij kennen uw situatie niet. Bij twijfel over uw eigen geval raadpleegt u een jurist of de bevoegde toezichthouder.

Geschreven met AI op basis van de bronnen hierboven, gecontroleerd door een mens op 2026-09-05. Klopt er iets niet? Laat het weten — correcties krijgen voorrang.