Czy muszę umieścić kraj produkcji w paszporcie produktu?
Kraj produkcji: wymóg jeszcze nie ustalony
Czy kraj produkcji ma obowiązkowe znalezienie się w cyfrowym paszporcie produktu, nie jest jeszcze ustalone. Samo rozporządzenie ESPR nie wymienia tego zakresu danych z nazwy. Rozporządzenie reguluje to, że paszport powstanie i którzy uczestnicy są odpowiedzialni za dane w nim zawarte, ale dokładna lista obowiązkowych pól danych dla odzieży i tekstyliów będzie opracowana dla każdej grupy produktów w akcie delegowanym. Dla tekstyliów tego aktu jeszcze nie ma. Zaraz po opublikowaniu tego aktu będzie tam można przeczytać, czy kraj produkcji rzeczywiście stanie się polem obowiązkowym, a ta strona zostanie wówczas zaktualizowana.
Dla których produktów to będzie istotne i co ESPR już teraz reguluje
To pytanie dotyczy odzieży i wyrobów tekstylnych, które będą podlegać przyszłemu aktowi delegowanemu dla tej grupy produktów. To, co ESPR już teraz reguluje, to struktura wokół tego: artykuł 10 opisuje w ogólnych słowach, co cyfrowy paszport produktu powinien zawierać, jak uregulowany jest dostęp do tych danych i jakim wymogom technicznym paszport musi sprostać. Chodzi tu o ramy, a nie konkretną listę pól na produkt. Artykuł 38 nakłada ponadto obowiązek na uczestników łańcucha dostaw — producentów, importerów, dystrybutorów — dostarczenia prawidłowych i pełnych informacji osobie, która компiluje paszport. Artykuł ten również nie wymienia żadnych konkretnych danych, takich jak kraj produkcji; reguluje obowiązek współpracy nad prawidłowym paszportem, a nie jego treść.
Czego to zatem nie reguluje: listy obowiązkowych pól dla tekstyliów, a więc także nie rozstrzyga kwestię kraju produkcji w szczególności. Ktoś szukający bezpośredniej podstawy prawnej dla tego jednego zakresu danych nie znajdzie jej w tej chwili — nie dlatego, że ten zakres danych został odrzucony, lecz dlatego, że nie został jeszcze ustalony.
Kiedy będzie tu jasność
Zgodnie z planem pracy ESPR 2025–2030 akt delegowany dla tekstyliów spodziewany jest w 2027 r., a najpierw dla odzieży zawierającej osiemdziesiąt procent lub więcej włókien tekstylnych. Dokładna data nie jest więc jeszcze ustalona i na tej stronie nie będzie szacowana. Do czasu opublikowania aktu delegowanego obowiązuje tylko ogólna ramy z artykułów 10 i 38: paszport powstanie, a łańcuch dostaw musi dostarczyć do niego prawidłowych danych, ale dokładnie które dane to dla tekstyliów, jest jeszcze otwarte.
Co to oznacza w praktyce
Dla tych, którzy zajmują się tym tematem już teraz, kolejność jest mniej więcej taka. Po pierwsze: obserwować publikację aktu delegowanego, bo w nim znajdzie się ostateczna lista obowiązkowych pól dla odzieży i tekstyliów — platforma ta to robi i zaktualizuje tę stronę zaraz po pojawieniu się wiadomości. Drugi krok, i praktycznie najważniejszy: dane o miejscu produkcji odzieży są już często rejestrowane, na przykład dla administracji zakupów lub dla istniejących wymogów etykietowania. Mieć te informacje w porządku — na każdy model, każdą partię, możliwą do ustalenia dla fabryki, w której wyprodukowany jest produkt końcowy — teraz wymaga niewiele dodatkowej pracy i zaoszczędzi czas, gdy wymóg rzeczywiście się pojawi.
Trzecia kwestia: dobrze jest rozróżnić kraj produkcji (gdzie koszulka jest szyта i wykańczana) od innych danych pochodzenia, takich jak źródło surowców. To różne dane, które mogą być pytane osobno po opublikowaniu aktu delegowanego; przechowywanie ich teraz oddzielnie uniemożliwi późniejsze zamieszanie. Wreszcie: obowiązek wynikający z artykułu 38 dostarczenia prawidłowych informacji osobie kompilującej paszport będzie obowiązywać niezależnie od tego, które pola dokładnie staną się obowiązkowe. Producenci i importerzy, którzy już teraz porządnie prowadzą dane o swoich dostawcach, będą w lepszej sytuacji, gdy znane będą ostateczne wymogi.
Podstawa prawna: artykuł 10 i 38 ESPR
Artykuł 10 rozporządzenia ESPR (rozporządzenie (UE) 2024/1781) opisuje ogólne wymagania dotyczące cyfrowego paszportu produktu: jakie kategorie informacji może zawierać, jak regulowana jest dostępność do niego oraz jakie wymagania techniczne musi spełniać paszport. Artykuł ten stanowi podstawę paszportu jako instrumentu, ale nie określa jeszcze konkretnych pól danych dla poszczególnych grup produktów — odbywa się to w aktach delegowanych, które następują dla każdej grupy produktów. Artykuł 38 tego samego rozporządzenia zobowiązuje podmioty w łańcuchu dostaw do dostarczania prawidłowych i aktualnych informacji na potrzeby paszportu. Razem artykuły te stanowią ramy, w których wkrótce, poprzez ainda do opublikowania akt delegowany dla tekstyliów, zostanie ustalono, czy i w jaki sposób kraj produkcji odzieży powinien zostać uwzględniony jako dane.
Na razie najbardziej konkretnym działaniem, które może podjąć przedsiębiorca, jest prowadzenie przejrzystych i możliwych do wyśledzenia danych dotyczących lokalizacji produkcji dla każdego produktu oraz monitorowanie tej strony pod kątem momentu, w którym zostanie opublikowany akt delegowany dla tekstyliów.
Na czym to opiera się
- Rozporządzenie (UE) 2024/1781 (ESPR), artykuł 38 (wymogi dla uczestników łańcucha dostaw)
- Rozporządzenie (UE) 2024/1781 (ESPR), artykuł 10 (wymagania dotyczące cyfrowego paszportu produktu)
Samo rozporządzenie znajduje się na EUR-Lex. Odnosimy się do każdego stwierdzenia; nie musisz nam wierzyć.
Co konkretnie należy zrobić
Co się od pana/pani oczekuje
Czy kraj produkcji będzie musiał być uwzględniony jako osobne dane w paszporcie produktu, nie jest jeszcze ustalone. Samo rozporządzenie ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) wymienia w artykule 10, jakie rodzaje informacji może zawierać paszport produktu, ale dokładne pola danych dla odzieży i tekstyliów zostaną określone dopiero w akcie delegowanym, który ma być opublikowany dla tej grupy produktów. Dopóki ten akt się nie pojawi, nikt nie może z pewnością powiedzieć, czy "kraj produkcji" stanie się polem obowiązkowym, polem opcjonalnym, czy w ogóle nie pojawi się. Co można natomiast opisać: jakich oczekiwań praktycznie stawia się przedsiębiorstwu w międzyczasie i dlaczego w ogóle to dane są brane pod uwagę.
Śledzenie miejsca szycia, cięcia i wykończenia w łańcuchu dostaw
Artykuł 38 rozporządzenia ESPR zobowiązuje podmioty w łańcuchu dostaw do udostępnienia właściwych informacji osobie, która opracowuje paszport produktu. Dla przedsiębiorstwa zatrudniającego od 10 do 100 pracowników oznacza to w praktyce, że musi być osoba, która wie, gdzie faktycznie odbywa się produkcja odzieży — nie tylko u jakiego producenta zamówiono, ale w jakim kraju ubranie fizycznie powstało. W przypadku etykiet prywatnych i mniejszych marek nie jest to wcale oczywiste: zakupy odbywają się za pośrednictwem pośrednika, a kraj na fakturze niekoniecznie jest krajem produkcji. Jeśli wprowadzić teraz strukturę w tym obszarze, nie będzie trzeba robić tego pod presją czasu.
Rozróżnienie między krajem pochodzenia a krajem produkcji
Powszechnie zakłada się, że "kraj pochodzenia" (używany do celów celnych lub etykietowania) jest tym samym co kraj, w którym ubranie zostało wyprodukowane. Niekoniecznie tak jest: tkanina może być tkaną w jednym kraju, barwiona w drugim i szona w trzecim. Który z tych etapów będzie ostatecznie decydujący dla ewentualnego pola paszportu, zależy od aktu delegowanego. Do tego czasu rozsądne jest rejestrowanie tych danych oddzielnie zamiast traktować je jako jedno pole "kraj", aby później nie trzeba było z mocą wsteczną ustalać, który kraj przypadał któremu etapowi.
Możliwość identyfikacji na poziomie dostawcy
Artykuł 38 porusza kwestię udostępniania informacji przez podmioty w łańcuchu dostaw. Dla przedsiębiorstwa pracującego z wieloma atelier krawieckim — czasem na kolekcję, czasem na zamówienie, zmieniając się — oznacza to, że pytanie "gdzie to zostało wyprodukowane" musi być odpowiadalne dla każdego produktu, a nie dla marki lub kolekcji. W przypadku przedsiębiorstw pracujących z wieloma producentami przy jednym produkcie jest to dodatkowy punkt uwagi; mój wyrób jest wytwarzany u kilku producentów, kto dostarcza które dane zagłębia się w sposób, w jaki ten podział można praktycznie wdrożyć.
Gdzie coś idzie nie tak w praktyce
Kraj na fakturze jest traktowany jako kraj produkcji. W przypadku importu spoza UE w dokumentach często podawany jest kraj wysyłki lub kraj eksportera, niekoniecznie kraj, w którym odzież została wyprodukowana. Jeśli ktoś bez kontroli utożsamia te dwie informacje, ryzykuje zarejestrowanie danych, które nie są prawidłowe.
W przypadku zmiennych lokalizacji produkcji rejestrowany jest tylko jeden kraj. Niektóre marki zlecają produkcję tego samego modelu w różnych sezonach różnym atelier w zależności od zdolności produkcyjnych. Jeśli kraj produkcji jest rejestrowany tylko przy pierwszym zamówieniu i nie jest ponownie weryfikowany przy następnym zamówieniu, rejestracja nie będzie już zgodna z rzeczywistą produkcją.
Pośrednik handlowy jest traktowany jako źródło informacji, podczas gdy sam jej nie zna. W przypadku zakupów za pośrednictwem agenta lub trading company nie jest oczywiste, że ta strona dokładnie wie, w której fabryce, a co dopiero w którym kraju, odzież została wyprodukowana. Zapytanie skierowane do pośrednika daje wówczas przypuszczenie, a nie fakt.
Kraj produkcji i kraj pochodzenia są używane jako synonimy w systemach wewnętrznych. Jeśli system ERP lub PLM zna tylko jedno "pole kraju", pole to jest czasem wypełniane dla celów celnych, a następnie bezrefleksyjnie używane do innych celów. Gdy tylko potrzebne są dwie różne znaczenia, powstaje tutaj szum.
Zakłada się, że dane te na pewno będą obowiązkowe, i wyprzedza się format, który jeszcze nie istnieje. Inwestowanie czasu w stały szablon przed wydaniem delegowanego aktu to proszenie się o duplikowanie pracy. Patrz również czym jest handlacja delegowana i dlaczego określa, co muszę robić.
Co można udokumentować
- Na lokalizację produkcji: kraj, w którym konfeksja (szycie i wykańczanie) faktycznie ma miejsce, niezależnie od kraju pochodzenia dla celów celnych lub etykietowania.
- Przegląd tego, który producent lub atelier był zaangażowany w które zamówienie lub kolekcję, tak aby kraj konfeksji można było prześledzić do poziomu produktu, a nie tylko do poziomu marki.
- Porozumienia z dostawcami dotyczące przekazywania tych informacji, zawarte w umowie zakupu; patrz jak utrwalam dostarczenie danych paszportu w mojej umowie zakupu w podejściu do tego.
- Stałe pytanie na liście kontrolnej skierowanej do dostawców dotyczące kraju produkcji odzieży, obok pozostałych danych, które są już zbierane; jakie dane powinienem pobrać od swojego dostawcy odzieży i tekstyliów zawiera tutaj przegląd.
- Etap kontrolny sprawdzający poprawność podanego kraju, szczególnie w przypadku importu spoza UE, gdzie dokumentacja nie zawsze jednoznacznie wskazuje kraj produkcji odzieży; zob. jak sprawdzam, czy dane od mojego dostawcy są prawidłowe a konkretnie w przypadku importu, co oznacza paszport produktu, gdy importuję odzież i tekstylia spoza Unii Europejskiej.
- Dossier na grupę produktów lub kolekcję, w którym kraj wykonania, kraj pochodzenia i dokumenty uzasadniające (faktury, świadectwa pochodzenia, raporty audytu) można znaleźć oddzielnie, aby pole paszportu wypełnione w późniejszym terminie wymagało minimalnego przetworzenia.
To nie jest porady prawne. Ta strona zawiera ogólne informacje na temat przepisów, których dotyczy ta platforma. Nie znamy Twojej sytuacji. W przypadku wątpliwości dotyczących Twojego konkretnego przypadku skonsultuj się z prawnikiem lub właściwym organem nadzoru.
Napisane za pomocą sztucznej inteligencji na podstawie powyższych źródeł, sprawdzone przez człowieka w dniu 2026-08-22. Coś nie gra? Daj nam znać — poprawki są priorytetem.