O co pyta inspektor podczas kontroli odzieży i tekstyliów?

Dokumentacja najpierw, paszport dopiero gdy obowiązek wejdzie w życie

Organ nadzoru zwracająco się do przedsiębiorcy w trakcie kontroli przede wszystkim chce ustalić, kto wprowadził produkt na rynek i czy ta strona potrafi wykazać, że spełniła obowiązujące przepisy. Na mocy ogólnego rozporządzenia w sprawie nadzoru rynku (Rozporządzenie (UE) 2019/1020) chodzi o takie kwestie jak tożsamość i dane kontaktowe producenta lub importera, dokumentacja techniczna dotycząca produktu oraz ewentualne oświadczenia dołączone do produktu. Gdy tylko obowiązki ecodesign z ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) dotyczące odzieży i tekstyliów zaczną obowiązywać, dojdzie do tego dostęp do cyfrowego paszportu produktu: organ nadzoru będzie mógł wówczas zażądać zeskanowania kodu QR lub zapoznania się z paszportem w inny sposób oraz sprawdzenia, czy zawarte w nim dane są poprawne. W tym momencie tego konkretnego żądania dla odzieży jeszcze nie ma, ponieważ sam obowiązek jeszcze nie weszły w życie.

Kto podlega tym przepisom i gdzie przebiega granica

Te dwa rozporządzenia adresują się do różnych stron i w różnych momentach. Rozporządzenie 2019/1020 to ogólne rozporządzenie w sprawie nadzoru rynku: daje ono organom nadzoru uprawnienia do żądania od operatorów gospodarczych — producentów, importerów, upoważnionych przedstawicieli, dystrybutorów — dokumentacji i współpracy dotyczącej produktów podlegających harmonizacyjnemu ustawodawstwu Unii. Artykuł 27 ESPR jest bardziej szczegółowy: artykuł ten opisuje obowiązki producentów dla produktów, do których mają zastosowanie wymogi ecodesign, w tym wymogi dotyczące cyfrowego paszportu produktu. W przypadku odzieży i tekstyliów te wymogi ecodesign jeszcze nie istnieją. Oznacza to, że organ nadzoru może teraz żądać ogólnej dokumentacji produktu w zakresie, w jakim ma ona zastosowanie, ale nie może jeszcze żądać paszportu produktu dla odzieży — po prostu dlatego, że ten obowiązek jeszcze nie istnieje. W przypadku innych grup produktów, do których wymogi ecodesign już mają zastosowanie, sytuacja jest inna; ten materiał dotyczy konkretnie odzieży i produktów tekstylnych.

Kiedy się to zmieni i co obowiązuje do tego czasu

Nie ma jeszcze ustalonej daty, kiedy obowiązek paszportu dla odzieży wejdzie w życie. Zgodnie z planem pracy ESPR na lata 2025-2030 oczekuje się, że akt delegowany dotyczący tekstyliów będzie dostępny w 2027 r., a odzież zawierająca osiemdziesiąt procent lub więcej włókien włókienniczych miałaby być pierwsza w kolejce. Jest to oczekiwanie oparte na planie pracy, a nie ustalona data — akt delegowany musi jeszcze zostać przyjęty i opublikowany, zanim będzie znana konkretna data wejścia w życie. Do tego czasu ogólne rozporządzenie w sprawie nadzoru rynku pozostaje ramą, w której organ nadzoru może żądać dokumentacji. Gdy tylko akt delegowany dotyczący tekstyliów zostanie opublikowany, data będzie podana tutaj.

Jak praktycznie się do tego podejść

Kolejność, w której ta kwestia zwykle staje się istotna, wygląda mniej więcej następująco. Po pierwsze, należy wiedzieć, kto w łańcuchu uważa się za producenta lub importera, gdyż ta strona jest adresatem, do którego organ nadzoru zwraca się w pierwszej kolejności. Następnie ważne jest, aby dane, które są już gromadzone — pochodzenie, skład, uzasadnienie techniczne — były rejestrowane w sposób możliwy do znalezienia i spójny, chociaż na razie nie musi to być cyfrowy paszport. Kto wprowadza odzież lub tekstylia na rynek i już teraz porządkuje dane dotyczące materiałów, pochodzenia i produkcji, nie będzie musiał ich ponownie zbierać, gdy obowiązek paszportu rzeczywiście wejdzie w życie — większość pracy będzie już wykonana. Ponadto praktyczne jest śledzenie publikacji aktu delegowanego dotyczącego tekstyliów, ponieważ ustala on zarówno datę wejścia w życie, jak i dokładną treść obowiązku paszportu. Wreszcie rozsądnie jest rozróżniać między tym, o co organ nadzoru może teraz pytać na podstawie ogólnych przepisów nadzoru rynku, a tym, co zostanie dodane po wdrożeniu wymogów ecodesign — zapobiega to przedwczesnemu przygotowaniu się do wymogów, które jeszcze nie obowiązują, lub zbyt późnemu rozpoczęciu przygotowań.

Na czym to opiera się

Uprawnienia organu nadzoru do żądania dokumentacji i współpracy od producentów, importerów i innych uczestników rynku wynikają z Rozporządzenia (UE) 2019/1020, ogólnego rozporządzenia o nadzorze rynku. Szczegółowe obowiązki producentów dotyczące wymogów ekodesajnu, w tym udostępnienia cyfrowego paszportu produktu, określone są w artykule 27 Rozporządzenia (UE) 2024/1781 (ESPR). Które grupy produktów i która data wejścia w życie dotycząca tekstyliów będą obowiązywać, ustalone zostaną w jeszcze niepublikowanym akcie delegowanym; plan działania 2025-2030 ESPR wymienia w tym celu oczekiwanie, a nie ustalona data.

Kto już teraz wprowadza odzież lub tekstylia na rynek, może zrobić najwięcej, porządkując własną dokumentację dotyczącą pochodzenia, składu i produkcji oraz usystematyzując ją w strukturalny sposób — to prace, które są i tak przydatne w ramach obecnych przepisów nadzoru rynku, i które zmniejszają przejście na obowiązkowy cyfrowy paszport produktu znacznie, gdy obowiązek ten wejdzie w życie.

Na czym to opiera się

Samo rozporządzenie znajduje się na EUR-Lex. Odnosimy się do każdego stwierdzenia; nie musisz nam wierzyć.

Co konkretnie należy zrobić

Co się od pana/pani oczekuje

Inspektor nadzoru rynku, który odwiedza markę odzieżową lub importera, przede wszystkim sprawdza, czy przedsiębiorstwo może wykazać to, co twierdzi. Rozporządzenie (UE) 2019/1020 upoważnia inspektorów do żądania dokumentacji i sprawdzenia, czy produkt spełnia obowiązujące wymagania. Gdy tylko wejdzie w życie cyfrowy paszport produktu, pojawia się również obowiązek, by dane zawarte w tym paszporcie były prawidłowe i dostępne. Artykuł 27 ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) opisuje, co oczekuje się od producentów w tym zakresie.

Możliwa do udowodnienia identyfikacja produktu

Inspektor nadzoru zwykle zaczyna od podstaw: jaki dokładnie to produkt, kto go wytworzył lub zaimportował, i jak to można prześledzić. Dla przedsiębiorstwa zatrudniającego od 10 do 100 pracowników oznacza to, że kody produktów, numery partii i dane producenta lub importera muszą być spójne między etykietą, dokumentacją i — gdy będzie to dotyczyć — paszportem produktu. Jeśli te trzy elementy się nie zgadzają, powstaje wątpliwość co do prawidłowości pozostałych informacji, jeszcze zanim przeanalizuje się zawartość dotyczącą składu lub pochodzenia.

Dostępność informacji technicznych i materiałowych

Drugie oczekiwanie to to, że dane stanowiące podstawę paszportu powinny być możliwe do uzyskania: skład włóknisty, pochodzenie, używane substancje i uzasadnienie tego ze strony producenta lub dostawcy. To nie jest coś, co przedsiębiorstwo może odtworzyć z opóźnieniem w ciągu kilku dni, jeśli dane z łańcucha dostaw nie zostały udokumentowane. Przedsiębiorstwa współpracujące z wieloma dostawcami praktycznie powinny sprawdzić na co powinienem zwrócić uwagę przy wyborze dostawcy paszportu produktuponieważ jakość tych danych zależy od tego, co dostarcza dostawca i jak to jest udokumentowane.

Działający dostęp do nośnika danych

Trzecie oczekiwanie dotyczy kodu QR lub innego nośnika danych na produkcie: czy działa on i czy faktycznie prowadzi do prawidłowych, aktualnych danych. Inspektor nadzoru może to przetestować na miejscu. Dla przedsiębiorstwa oznacza to, że oprócz zawartości musi istnieć działające technicznie łącze przez dziesięć lat, również wtedy, gdy produkt zmienia właściciela po sprzedaży. Kto to sam buduje lub hostuje, musi brać pod uwagę, że niedziałające łącze lub nieprzechowywana strona rodzi tyle samo pytań co całkowicie brakujący paszport.

Prawidłowy język i dostępność danych

Czwarty punkt, na który mogą zwracać uwagę kontrole, to czy dane zostały przedstawione w języku i formie zrozumiałej dla użytkownika końcowego lub inspektora w kraju sprzedaży. Jest to ważniejsze dla przedsiębiorstw sprzedających w kilku krajach UE. Pytanie, czy przedsiębiorstwo samo jest odpowiedzialne za tłumaczenie tych danych, czy też jest to obsługiwane gdzieś indziej w łańcuchu, to coś, z czym boryka się wiele marek; zobacz na ten temat czy sama muszę zatroszczyć się o tłumaczenie danych z mojego paszportu produktu.

Zdolność do udzielenia odpowiedzi na zapytania

Wreszcie inspektor nadzoru oczekuje, że przedsiębiorstwo będzie mogło odpowiedzieć na pytania w rozsądnym terminie, bez konieczności przeprowadzania najpierw wewnętrznego dochodzenia dotyczącego tego, kto kiedykolwiek dostarczył dane. Wymaga to osoby odpowiedzialnej lub procesu wewnętrznego, również w mniejszych organizacjach, gdzie jest to często robione obok innych zadań.

Gdzie coś idzie nie tak w praktyce

W praktyce problemy rzadko pojawiają się w wyniku jednego dużego błędu, ale w wyniku nagromadzenia się małych niedokładności. Kilka sytuacji, które często się powtarzają:

Produkt sprzedawany jest przez wiele kanałów — własny sklep internetowy, marketplace, sklep fizyczny — a dane na etykiecie nieznacznie odbiegają od tego, co znajduje się w systemie bazowym, na przykład ze względu na starą partię druku, która jest jeszcze sprzedawana obok nowej.

Kod QR na ubraniu wskazuje na stronę, która się przeniosła lub nie jest już utrzymywana, ponieważ strona zarządzająca witryną nie jest już aktywna lub hosting został zmieniony bez aktualizacji kodu.

Dane dotyczące składu włóknin zostały przejęte od dostawcy bez dalszej kontroli i okazują się przy badaniu różnić się nieznacznie od podanych — przy czym nie jest jasne, kto w łańcuchu popełnił błąd.

Zapasy, które leżą na półce dłużej, nie są wyposażone w te same informacje co nowsze partie, w wyniku czego w jednym sklepie lub sklepie internetowym obok siebie istnieją dwa różne poziomy informacji. Problem ten dotyczy w szczególności przedsiębiorstw, które nie zapoznały się jeszcze z co robić z zapasami odzieży i tekstyliów, które już tam są, gdy zasady wejdą w życie.

Produkty zwrócone lub artykuły używane są ponownie sprzedawane bez dalszych sprawdzeń, podczas gdy nie sprawdzono, czy oryginalne dane są jeszcze poprawne lub czy można je powiązać z produktem — kwestia poruszana przy czy paszport produktu dotyczy również odzieży używanej i zwrotów.

Co można udokumentować

Aby być przygotowanym na kontrolę, praktyczne jest posiadanie następujących spraw w porządku, niezależnie od pytania, czy kontrola kiedykolwiek faktycznie się odbędzie:

Przegląd dla każdej linii produktów danych, które zostały dostarczone przez którego dostawcę lub producenta, z datą i wersją.
Potwierdzenie funkcjonowania nośnika danych: okresowa kontrola, czy kody QR nadal prowadzą do właściwej, aktualnej strony.
Ustalona umowa z dostawcami dotycząca tego, kto dostarcza i aktualizuje które dane, w tym to, co się dzieje w przypadku zmian w składzie.
Wewnętrzny punkt kontaktowy lub proces dla pytań organu nadzorczego, aby nie trzeba było za każdym razem ponownie ustalać, kto za co odpowiada.
Dokumentacja dotycząca sposobu postępowania z istniejącymi zapasami i zwrotami, szczególnie gdy pozostają one w sprzedaży obok nowszych partii.

Dla przedsiębiorstw, które muszą jeszcze określić, jak praktycznie wdrożyć te kroki, jak krok po kroku zabrać się za paszport produktu dla odzieży i tekstyliów przegląd kolejności, w jakiej zwykle się to realizuje, i oferuje co już teraz mogę zrobić, podczas gdy reguły nie są jeszcze ostateczne punkty zaczepienia dla tych, którzy chcą już teraz się tym zająć, nawet jeśli dokładna data obowiązku nie jest jeszcze ustalona.

To nie jest porady prawne. Ta strona zawiera ogólne informacje na temat przepisów, których dotyczy ta platforma. Nie znamy Twojej sytuacji. W przypadku wątpliwości dotyczących Twojego konkretnego przypadku skonsultuj się z prawnikiem lub właściwym organem nadzoru.

Napisane za pomocą sztucznej inteligencji na podstawie powyższych źródeł, sprawdzone przez człowieka w dniu 2026-08-22. Coś nie gra? Daj nam znać — poprawki są priorytetem.