jestem hurtownikiem odzieży, jakie są moje obowiązki dotyczące paszportu produktu
Jako hurtownik zwykle jesteś dystrybutorem
Hurtownia odzieży zwykle podpada pod ESPR w kategorii "dystrybutora": ogniwo, które odsprzedaje odzież innym przedsiębiorcom (sklepom, detalistom, innym hurtowniom) bez wytworzenia samej odzieży i bez umieszczenia na niej własnej marki. Dla tej roli nie obowiązują wymogi samodzielnego sporządzania produktowego paszportu cyfrowego. Wymogi, które jednak obowiązują, dotyczą kontroli i przekazywania: sprawdzenia, czy paszport istnieje, oraz utrzymania go w nieuszkodzonym stanie podczas transportu i magazynowania pod własnym nadzorem.
Do czego to się stosuje i do czego się nie stosuje
Ta rola dotyczy hurtowni, która nabywa odzież od producenta lub importera i odsprzedaje ją bez stania się właścicielem marki lub projektu. Nie dotyczy to hurtowni, która jednocześnie pełni funkcję importera — czyli która sprowadza odzież bezpośrednio spoza UE i jako pierwsza wprowadza ją na rynek UE. W takim przypadku obowiązują bardziej rygorystyczne wymogi importera, a nie dystrybutora. Nie dotyczy to również hurtowni, która zleca produkcję odzieży pod własną marką lub etykietą: kto określa wygląd produktu i nazwę, pod którą jest sprzedawany, uważany jest za producenta tych produktów, z odpowiadającymi mu obowiązkami. Wątpliwości dotyczące tego, która dokładnie z tych ról ma zastosowanie, są częste w przypadku przedsiębiorstw, które zarówno dokonują zakupów, jak i prowadzą część kolekcji pod własną nazwą — czy ktoś jest producentem czy importerem jest wtedy punktem wyjścia, a nie rola dystrybutora.
Jeszcze brak stałej daty, ale jest jasny plan pracy
Nie ma jeszcze stałej daty, w której produktowe paszporty odzież stają się obowiązkowe. ESPR jest samą ustawą ramową; rzeczywisty obowiązek dla odzieży i tekstyliów pojawia się dopiero wraz z oddzielnym aktem delegowanym. Zgodnie z planem pracy Komisji Europejskiej na lata 2025-2030, akt ten jest oczekiwany w 2027 roku, przy czym odzież zawierająca osiemdziesiąt procent lub więcej włókien tekstylnych jest pierwszą kategorią. Do czasu opublikowania tego aktu obowiązki wynikające z artykułów 30 i 31 ESPR nie obowiązują jeszcze w praktyce — są już jednak określone w ustawie, jako ramy, które stają się aktywne dopiero po wskazaniu grupy produktów. Gdy będzie ustalona konkretna data, zostanie tu podana.
Co может сделать оптовый торговец в настоящее время
Na razie nie ma potrzeby tworzenia lub zlecania tworzenia paszportu samodzielnie — obowiązek ten spoczywa na producencie lub importerze dalej w łańcuchu dostaw. To, co warto jednak wiedzieć na wypadek wejścia obowiązku w życie: dystrybutor musi wówczas przy oferowaniu odzieży na rynku móc stwierdzić, że pasport produktu jest dostępny, że kod QR lub inny nośnik danych działa, oraz że wymagane informacje dostępne są w języku wymaganym w państwie członkowskim sprzedaży. Chodzi zatem o rolę kontrolującą, a nie składającą. W razie wątpliwości dotyczących dokładnej treści tego obowiązku kontrolnego strona o obowiązkach dystrybutorów i handlowców jest logicznym następnym krokiem. Dla hurtownika kupującego od dostawcy spoza UE warto dodatkowo wiedzieć, kto w tym łańcuchu jest uznawany za importera, bowiem ta strona ponosi obowiązek zlecenia opracowania paszportu — co jest szczegółowo wyjaśnione na stronie o producencie spoza Unii Europejskiej. Kto ma wątpliwości, czy własna działalność gospodarcza wciąż mieści się w roli dystrybutora, na przykład dlatego że sprzedaż odbywa się również pod własną nazwą, powinien wyjaśnić tę kwestię zanim obowiązek wejdzie w życie, a nie po jego wejściu.
Podstawa: artykuły 30 i 31 ESPR
To rozporządzenie wynika z artykułów 30 i 31 Rozporządzenia (UE) 2024/1781 (ESPR). Artykuł 30 opisuje obowiązki dystrybutorów, artykuł 31 obowiązki podmiotów handlowych w szerszym sensie; razem określają, co oczekuje się od strony, która odsprzedaje produkty bez ich wytwarzania lub importu. Rozporządzenie rozróżnia przy tym producenta, importera, dystrybutora i uprawnionego przedstawiciela, a obowiązki różnią się w zależności od roli. Która z tych ról ma zastosowanie do konkretnego przedsiębiorstwa, zależy od tego, co to przedsiębiorstwo faktycznie robi w łańcuchu, a nie od nazwy, którą przedsiębiorstwo sobie daje. Aby uzyskać szerszy przegląd tego, kto pełni jaką rolę w całym łańcuchu, od producenta do punktu sprzedaży, przegląd odpowiedzialności za paszport produktu jest dobrym punktem wyjścia.
Jeśli hurtownik chce wiedzieć, jak jego pozycja ma się do dostawców i odbiorców, najlepiej zacząć od ustalenia, czy jego rola to ściśle dystrybutor, czy też dotyka importera lub producenta — następnie obowiązki z tego artykułu przypadają na swoje miejsce.
Na czym to opiera się
Samo rozporządzenie znajduje się na EUR-Lex. Odnosimy się do każdego stwierdzenia; nie musisz nam wierzyć.
Co konkretnie należy zrobić
Hurtownik kupuje ubrania lub tekstylia, zwykle w dużych ilościach, i odsprzedaje je sklepom, innym handlowcom lub czasami bezpośrednio dużym odbiorcom. Zgodnie z ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) ta rola zwykle określana jest jako "dystrybutor": strona, która wprowadza produkty do łańcucha handlowego UE, nie będąc producentem ani importerem. To inna pozycja niż producent lub importer, z innymi obowiązkami. Jeśli ktoś wątpi, czy jego sytuacja bardziej pasuje do importera — na przykład dlatego, że towary są kupowane bezpośrednio spoza UE — więcej informacji można znaleźć na temat Czy jestem importerem czy producentem zgodnie z ESPR?.
Co się od pana/pani oczekuje
Sprawdzenie, czy paszport produktu istnieje
Artykuł 30 ESPR opisuje, że dystrybutor sprawdza, czy produkt objęty zakresem rozporządzenia jest opatrzony wymaganym cyfrowym paszportem produktu i towarzyszącym mu nośnikiem danych (takim jak kod QR) oraz informacjami, zanim produkt zostanie oferowany. Dla hurtowni z dziesięcioma do stu pracownikami w praktyce oznacza to, że dział zakupów lub kontrola jakości przy każdym nowym dostawcy lub kolekcji sprawdzają, czy paszport jest obecny, i nie tylko przy pierwszej wysyłce, ale regularnie, również przy zamówieniach powtarzających się i zmianach sezonowych.
Brak dostarczania bez paszportu, gdy jest wymagany
Jeśli paszport jest obowiązkowy, od dystrybutora oczekuje się, że produkt bez tego paszportu nie będzie oferowany na rynku. Dla hurtowni oznacza to, że dostawa bez ważnego paszportu może być powodem do nieodsprzedawania przesyłki, nawet jeśli presja handlowa, aby dostarczyć, jest duża. To bezpośrednio dotyczy warunków zakupu u dostawców: warto z góry ustalić, że paszport jest częścią kompletnej dostawy.
Współpraca z nadzorem rynku
Artykuły 30 i 31 opisują ponadto, że dystrybutor i podmiot handlowy współpracują z właściwymi władzami, między innymi poprzez dostarczanie na żądanie informacji i dokumentacji potwierdzającej, że produkt spełnia wymogi. Dla średniej wielkości przedsiębiorstwa oznacza to, że musi być ktoś — często menedżer ds. jakości lub osoba odpowiedzialna za compliance — kto wie, gdzie znajduje się ta dokumentacja i kto może zareagować, gdy organ nadzoru zażąda wglądu.
Produkty niezgodne z wymogami nie są rozpowszechnianie dalej
Gdy dystrybutor ma powody, aby sądzić, że produkt nie spełnia wymogów, oczekuje się od niego, aby nie uczestniczył w tym, dopóki zgodność nie zostanie wykazana. Dla hurtowni może to oznaczać, że partia jest tymczasowo wstrzymana ze sprzedaży w oczekiwaniu na wyjaśnienia od producenta lub importera.
Przekazywanie informacji w łańcuchu
Artykuł 31 opisuje obowiązki handlowców, którzy częściowo nakładają się na obowiązki dystrybutorów, ze szczególnym uwzględnieniem przekazywania prawidłowych informacji następnym stronom w łańcuchu, takim jak sklepy lub konsumenci. Dla hurtownika, który dostarcza zarówno do sklepów, jak i do innych handlowców, oznacza to, że nośnik danych i zawarte w nim informacje muszą pozostać niezmienione i dostępne przy dalszej sprzedaży, a nie mogą zostać przypadkowo utracone podczas przepakowywania lub ponownego etykietowania towarów.
Gdzie coś idzie nie tak w praktyce
Hurtownik przejmuje partię od dostawcy spoza Unii Europejskiej, który nigdy nie utworzył paszportu, w założeniu, że "ktoś inny to zorganizuje". Nikt w łańcuchu nie czuje się odpowiedzialny, a paszport brakuje przy dostawie do sklepu.
Hurtownik przepakowuje lub ponownie etykietuje towary pod własną nazwą asortymentu, przez co oryginalny kod QR na opakowaniu znika lub staje się nieczytelny, bez dodania zastępczego nośnika danych.
W przypadku dużego zamówienia z wieloma kolorami i rozmiarami paszport jest sprawdzany tylko dla jednego produktu referencyjnego z kolekcji, podczas gdy każda odmiana może wymagać własnego paszportu z własnymi danymi.
Hurtownik zakłada, że ponieważ marka na odzieży pochodzi od znanej strony, odpowiedzialność za paszport leży tam — bez ustalenia, kto w praktyce utworzył paszport i czy rzeczywiście to się stało. Jest to szczególnie istotne dla kolekcjami private label, gdzie hurtownik czasami sam występuje jako właściciel marki, nie zdając sobie z tego sprawy.
Na wniosek organu nadzoru okazuje się, że nikt w przedsiębiorstwie nie wie, gdzie przechowywana jest dokumentacja źródłowa producenta, ponieważ była wymieniana tylko drogą e-mailową i nie była przechowywana centralnie.
Co można udokumentować
- Stała procedura w procesie zakupów polegająca na sprawdzeniu obecności paszportu produktu przed zaakceptowaniem przesyłki, w tym określenie, kto przeprowadza tę kontrolę.
- Ustalenia z dostawcami dotyczące dostarczania paszportu i nośnika danych jako stałej części umowy handlowej, z jasnym eskalacją w przypadku braku tego dokumentu.
- Przegląd na każdą kolekcję lub partię wariantów (kolor, rozmiar, skład), które mają własny paszport, i tych, które go nie mają.
- Centralne miejsce przechowywania dokumentacji wykazującej, że produkt spełnia wymogi, dostępne dla osoby odpowiedzialnej za kontakt z organami nadzoru.
- Wewnętrzne ustalenia dotyczące postępowania przy przepakowywaniu, omprowadzaniu lub ponownym etykietowaniu, aby nośnik danych nie został utracony.
- Jasność co do własnej roli w łańcuchu: kto pełni funkcję dystrybutora, pozostaje przy tym z innym obowiązkiem niż producent lub importer, a to rozróżnienie stanowi podstawę wszystkich innych ustaleń. Więcej na ten temat znajduje się na Jakie obowiązki ma dystrybutor lub handlowiec odzieży i tekstyliów?.
Kto raz zdokumentuje te ustalenia, będzie w znacznie lepszej sytuacji podczas kontroli lub sporu z dostawcą niż przedsiębiorstwo, które w danym momencie musi jeszcze wyjaśnić, kto za co odpowiada.
To nie jest porady prawne. Ta strona zawiera ogólne informacje na temat przepisów, których dotyczy ta platforma. Nie znamy Twojej sytuacji. W przypadku wątpliwości dotyczących Twojego konkretnego przypadku skonsultuj się z prawnikiem lub właściwym organem nadzoru.
Napisane przy użyciu AI na podstawie powyższych źródeł, sprawdzone przez człowieka w dniu 2026-09-05. Czy coś jest nie tak? Daj nam znać — poprawki są priorytetem.