Czy cyfrowy paszport produktu dotyczy również odzieży używanej i zwrotów?

Towary używane i zwroty zwykle nie podlegają nowemu obowiązkowi pasportu

Paszport produktu jest powiązany z momentem, w którym produkt po raz pierwszy trafia na rynek Unii Europejskiej, a nie z każdą późniejszą sprzedażą. Oznacza to, że ponowna sprzedaż odzieży, która już wcześniej była w obrocie — poprzez sklep charytatywny, platformę sprzedaży artykułów używanych, czy po prostu od właściciela do właściciela — w większości przypadków nie powoduje nowego obowiązku opracowania paszportu. To samo dotyczy zwrotu: jeśli klient odsyła artykuł do sklepu lub sklepu internetowego, a produkt jest następnie sprzedawany ponownie, nie dochodzi do nowego momentu "wprowadzenia do obrotu". Chodzi o ten sam produkt, który już wcześniej — o ile obowiązek obowiązywał w tamtym momencie — został wyposażony w paszport. Dokładne rozwiązanie dla tekstyliów i odzieży wynika jeszcze z aktu delegowanego, który nie istnieje, dlatego ta linia jest opisem ogólnej zasady wynikającej z ESPR, a nie już ustalonej reguły tekstylnej.

Dla kogo to dotyczy i co nie

Obowiązek wynikający z ESPR odnosi się do stron wprowadzających produkt po raz pierwszy na rynek UE lub oddających go do użytku: zwykle producenta lub importera nowej odzieży. Wynika to z artykułu 1 ESPR, który łączy zakres zastosowania z wprowadzeniem do obrotu i oddaniem do użytku produktów. Sklep charytatywny, platforma sprzedaży artykułów używanych lub osoba prywatna odsprzedająca odzież nie wprowadza produktu po raz pierwszy na rynek — ten etap zasadniczo nie podlega temu obowiązkowi.

Tam, gdzie należy być ostrożnym: gdy tylko strona profesjonalnie naprawia, zmienia opakowanie lub ponownie oferuje odzież pod własną marką, może pojawić się pytanie, czy stanowi to ponowne wprowadzenie do obrotu. W tej kwestii artykuł 1 ESPR sam w sobie nic konkretnego nie mówi dla tekstyliów, a akt delegowany, który miałby wypełnić tego typu przypadki graniczne, jeszcze nie istnieje. Jest to zatem pytanie, które pojawia się dopiero wraz z tym aktem, a nie już teraz.

Istotne jest również zagadnienie, które na pierwszy rzut oka wydaje się podobne do tego pytania, ale reguluje coś innego: artykuły od 23 do 26 ESPR dotyczą zapobiegania zniszczeniu niesprzedanych towarów konsumpcyjnych, takich jak zwroty i nadwyżki zapasów. Dotyczy to pytania, czy i w jaki sposób przedsiębiorstwa mogą obchodzić się z rzeczami, które nie zostaną sprzedane, a nie pytania, czy należy do nich załączyć paszport. Kto szuka reguł dotyczących wyrzucania lub niszczenia przesyłek zwrotnych, znajdzie odpowiedź w tych artykułach — oddzielny temat obok samego paszportu.

Brak jeszcze stałej daty, ale jest kierunek

Obecnie nie obowiązuje żaden obowiązek posiadania cyfrowego paszportu produktu dla odzieży lub tekstyliów — wynika on dopiero z aktu delegowanego wydanego na podstawie ESPR, który jeszcze nie istnieje. Zgodnie z planem pracy Komisji Europejskiej na lata 2025–2030 akt ten jest oczekiwany w 2027 roku, a najpierw dla odzieży zawierającej osiemdziesiąt procent lub więcej włókien tekstylnych. Kiedy obowiązek faktycznie wejdzie w życie dla przedsiębiorstw, nie jest jeszcze ustalone; powszechnie wymienianym oczekiwaniem jest około 2029 roku, ale to nie jest data ustalona. Do czasu opublikowania aktu delegowanego nie ma konkretnej reguły dotyczącej dokładnego sposobu traktowania artykułów używanych lub zwrotów — będzie to część tego samego aktu.

Co to oznacza dla podejścia

Dla tych, którzy wprowadzają nową odzież na rynek, pierwszym krokiem jest zwyczajnie zaplanowanie własnej sytuacji: gdy pojawi się delegowany akt dotyczący tekstyliów, będzie z niego jasne, które produkty nas dotyczą i kiedy pasport stanie się obowiązkowy. Dla tych, którzy handlują odzieżą z drugiej ręki, drugim krokiem jest przede wszystkim czekanie, czy delegowany akt zawiera jakieś szczególne przepisy dotyczące partii przeznaczonych do odsprzedaży — na podstawie ogólnej linii z artykułu 1 ESPR zasadne jest założenie, że istniejący pasport pozostaje wraz z produktem, bez konieczności tworzenia nowego przez pośrednika handlowego. Dla tych, którzy przetwarzają zwroty, trzecim krokiem jest jasne rozróżnienie między dwiema kwestiami, które łatwo się mylą: pytaniem, czy zwrot wymaga nowego pasporu (przypuszczalnie nie, ponieważ nie ma nowego momentu wprowadzenia do obrotu) i pytaniem, czy zwrot może być zniszczony (regulowane w artykułach 23–26 ESPR, zupełnie inny temat). Ci, którzy oddzielą te dwie kwestie, unikną pomylenia jednego przepisu z drugim.

Podstawa: artykuł 1 i artykuły 23–26 ESPR

Zasada, że obowiązek posiadania pasporu wiąże się z wprowadzeniem produktu do obrotu lub pierwszym użyciem produktu, zawarta jest w artykule 1 Rozporządzenia (UE) 2024/1781 (ESPR), które określa przedmiot i zakres zastosowania rozporządzenia. Przepisy dotyczące zniszczenia niesprzedanych towarów konsumpcyjnych — istotne przy zwrotach, ale niezwiązane bezpośrednio z obowiązkiem pasporu — znajdują się w artykułach 23–26 tego samego rozporządzenia.

Ci, którzy już teraz zajmują się tym pytaniem, powinni śledzić publikację delegowanego aktu dotyczącego tekstyliów: ostatecznie określi on, jak odzież z drugiej ręki i zwroty będą traktowane w ramach tego rozporządzenia, a do czasu jego opublikowania każda odpowiedź na ten temat opiera się na ogólnym rozporządzeniu, a nie na ustanowionych przepisach dotyczących tekstyliów.

Na czym to opiera się

Samo rozporządzenie znajduje się na EUR-Lex. Odnosimy się do każdego stwierdzenia; nie musisz nam wierzyć.

Co konkretnie należy zrobić

Co się od pana/pani oczekuje

Rozporządzenie (UE) 2024/1781 (ESPR) reguluje cyfrowy paszport produktu dla produktów wprowadzanych na rynek. Artykuł 1 rozporządzenia opisuje przedmiot i zakres: dotyczy produktów wprowadzanych na rynek UE lub wprowadzanych do obrotu. W przypadku odzieży używanej i zwrotów to rozróżnienie — wprowadzanie na rynek po raz pierwszy w stosunku do nadania drugiego życia czemuś, co już istniało — jest dokładnie tam, gdzie pojawiają się praktyczne pytania. Samo rozporządzenie nie daje wyraźnej odpowiedzi dla każdej sytuacji; poniżej znajduje się opis tego, jak ta systematyka działa.

Określanie, czy produkt już wcześniej posiadał paszport

Odzież wprowadzana po raz pierwszy na rynek europejski podlega obowiązkowi paszportu, gdy ten zacznie obowiązywać dla segmentu odzieżowego. W praktyce dla przedsiębiorstwa zatrudniającego 10 do 100 pracowników oznacza to, że pytanie "czy ten artykuł był już wcześniej wprowadzany na rynek UE" staje się stałym etapem w procesie zakupu, szczególnie w przypadku partii używanych, kolekcji vintage lub odzieży trafiającej przez pośrednika. Kto importuje odzież, która była już noszona poza UE i po raz pierwszy sprzedawana tutaj, działa jako pierwsza strona rynkowa — inna pozycja niż sklep, który sprzedaje odzież już posiadającą paszport.

Rozróżnianie między sprzedażą dalszą a nowym wprowadzeniem na rynek

W przypadku odzieży, która już posiada paszport, ponieważ poprzednia partia została już wprowadzona na rynek, nacisk kładzie się na przekazanie tego istniejącego paszportu, a nie na jego ponowne zestawienie. Dla sklepu second-hand, platformy używanych rzeczy lub działu odsprzedaży marki oznacza to, że procesy są zorganizowane inaczej niż u importera wprowadzającego po raz pierwszy kolekcję na rynek. Przedsiębiorstwo, które robi obie rzeczy — importuje nowe kolekcje i prowadzi własną linię używanej odzieży — powinno dobrze rozdzielić te dwa przepływy w dokumentacji, chociażby po to, aby podczas kontroli móc natychmiast wykazać, w jaką kategorię wpada każdy artykuł.

Obsługa zwrotów bez utraty statusu paszportu

Zwroty to odzież, która została już wprowadzona na rynek i wraca do sprzedawcy. Nie opuszczają one łańcucha handlowego na stałe; wracają do zapasów, są sprzedawane ponownie, przekierowywane do outletów lub sprzedawane po obniżonej cenie. Paszport, który był przypisany do artykułu, pozostaje w takich przypadkach istotny — produkt nie zmienia tożsamości z powodu zwrotu. Dla przedsiębiorstwa z procesem zwrotów oznacza to, że powiązanie między artykułem a paszportem (poprzez nośnik danych QR) nie może zostać utracone podczas sortowania, ponownego pakowania lub przekazywania na drugi kanał sprzedaży.

Uwzględnianie przepisów dotyczących niesprzedanej zapasów

Artykuły 23 do 26 ESPR dotyczą zapobiegania niszczeniu niesprzedanych towarów konsumpcyjnych. Pośrednio dotyczy to zwrotów: część zwrotów nie jest ponownie sprzedawana, lecz likwidowana, i właśnie tam stosuje się to rozporządzenie. Dla firm tej wielkości oznacza to, że liczba niszczonych artykułów i powód ich zniszczenia mogą być przedmiotem obowiązków sprawozdawczych. Dokładny zakres i progi zostały opisane w samym rozporządzeniu dla każdego artykułu; informacje już opracowane na tej platformie znajdują się w sekcji czy mogę zniszczyć niesprzedaną odzież i tekstylia.

Gdzie coś idzie nie tak w praktyce

Partie odzieży używanej bez dokumentów pochodzenia. Importer kupuje partię odzieży używanej poza UE i nie ma wglądu w to, czy i przez kogo została ona wcześniej wprowadzona na rynek europejski. Bez tej informacji nie można ustalić, czy istnieje już paszport czy czy artykuł wprowadzany jest jako nowy.

Zwroty, które tracą paszport. Artykuł wraca, jest rejestrowany w innym systemie (na przykład w odrębnym kanale outletu lub wyboru B) i połączenie z oryginalnym nośnikiem danych QR jest tracone, ponieważ tworzony jest nowy wewnętrzny SKU bez przeniesienia istniejącego linku do paszportu.

Mieszanie obrotu odsprzedażą i zwykłej sprzedaży w administracji. Marka, która prowadzi zarówno nowe kolekcje, jak i własną linię odsprzedaży, księguje je razem w tym samym systemie magazynowym, co powoduje, że podczas kontroli trudno jest szybko odtworzyć, który artykuł, kiedy i przez kogo po raz pierwszy trafił na rynek.

Modyfikacja artykułu podczas regeneracji. Odzież, która jest ponownie prrana, naprawiana lub wyposażona w nowe guziki przed ponowną sprzedażą jako "odnowiona", rodzi pytanie, czy nadal chodzi o ten sam produkt, czy o nową introdukcję rynkową — pytanie, na które odpowiedź może być różna w każdym przypadku.

Brak jasności co do odpowiedzialności w przypadku zwrotów private label. W przypadku private label odzież jest sprzedawana pod marką kupującego, podczas gdy importer lub producent opracował paszport. Gdy zwroty są przetwarzane przez stronę trzecią (np. dostawcę usług fulfillment), nie zawsze jest ustalono, kto monitoruje połączenie z paszportem.

Co można udokumentować

Wewnętrzna procedura, która określa, w jaki sposób ustalić, czy przychodzący lot (używany, vintage, zwrot z innego lotu) był już wcześniej wprowadzony na rynek UE.
Opis procedury zwrotu określający, w jaki sposób utrzymywane jest połączenie z istniejącym nośnikiem danych QR podczas ponownego pakowania, przeładunku lub przesyłania do outlet.
Przegląd przepływów magazynowych (nowy, używany, zwrot, odnowiony), które są oddzielnie rozpoznawalne w systemie magazynowym, aby podczas pytania organów nadzoru można było szybko dokonać rozróżnienia — zob. również co pyta organ nadzoru podczas kontroli odzieży i tekstyliów poprzez co pyta kontroler przy kontroli odzieży i tekstyliów.
Rejestr liczby i celów przychodzących zwrotów, które nie zostały sprzedane i są usuwane, w oczekiwaniu na to, co artykuły od 23 do 26 rozporządzenia ESPR o tym mówią.
Porozumienia z partnerami fulfillment lub logistyki dotyczące tego, kto jest odpowiedzialny za przechowywanie połączenia paszportu podczas przetwarzania zwrotów, szczególnie istotne w konstrukcjach private label.

Kto już teraz chce zastanowić się nad sposobem organizacji tych procesów, gdy ostateczna data dla odzieży jeszcze nie jest ustalona, znajdzie przegląd kroków przygotowawczych w co już teraz mogę zrobić, podczas gdy reguły nie są jeszcze ostateczne.

To nie jest porady prawne. Ta strona zawiera ogólne informacje na temat przepisów, których dotyczy ta platforma. Nie znamy Twojej sytuacji. W przypadku wątpliwości dotyczących Twojego konkretnego przypadku skonsultuj się z prawnikiem lub właściwym organem nadzoru.

Napisane za pomocą sztucznej inteligencji na podstawie powyższych źródeł, sprawdzone przez człowieka w dniu 2026-08-22. Coś nie gra? Daj nam znać — poprawki są priorytetem.