Welke producten van de kleding- en textielbranche vallen onder de ESPR?

Wat u concreet moet doen

Wat er van u wordt verwacht

De ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) is geen textielwet. Het is een kaderverordening die geldt voor bijna alle fysieke producten die op de Europese markt komen, en die de basis legt onder eisen die per productgroep later worden uitgewerkt. Artikel 1 van de ESPR beschrijft het onderwerp en de werkingssfeer: de verordening stelt een kader vast voor ecologisch ontwerp, met als doel producten duurzamer, herbruikbaar, repareerbaar en informatierijker te maken. Kleding en textiel worden niet met naam genoemd als apart hoofdstuk — ze vallen onder de algemene definitie van producten, tenzij een gedelegeerde handeling ze specifiek aanwijst. Wat dat concreet betekent, valt in een paar te verwachten stappen op te delen.

Nagaan of het eigen product onder "textiel" valt zoals de verordening dat bedoelt

Artikel 2 van de ESPR geeft definities van begrippen als product, model en waardeketen, maar de precieze afbakening van "textielproducten" komt pas met de gedelegeerde handeling voor deze sector. Voor een bedrijf met 10 tot 100 medewerkers betekent dit dat de eerste vraag niet is "moet ik iets doen", maar "welk deel van mijn assortiment straaft onder de definitie die uiteindelijk wordt vastgesteld". Kleding en de meeste kledingaccessoires liggen voor de hand; voor grensgevallen zoals schoenen, tassen of riemen is dat minder vanzelfsprekend. Wie twijfelt of een bepaald artikel meetelt, leest wat er precies bekend is op de pagina over geldt het productpaspoort ook voor schoenen, tassen en riemen.

Onderscheid maken tussen de ESPR als kader en de textielspecifieke uitwerking

De ESPR zelf legt geen paspoortplicht op aan een specifiek kledingstuk. Ze maakt het juridisch mogelijk dat de Europese Commissie dat via een gedelegeerde handeling gaat doen. Voor de bedrijfsvoering is het praktisch om dit onderscheid scherp te houden: de verordening is het kader, de handeling is de uitwerking die daadwerkelijk verplichtingen per productgroep vastlegt. Wat een gedelegeerde handeling precies is en waarom die bepaalt wat er van een bedrijf wordt gevraagd, staat toegelicht op de pagina wat is een gedelegeerde handeling en waarom bepaalt die wat ik moet doen. Zonder die handeling voor textiel is er nog geen concrete verplichting; zodra die er is, wordt deze doelgroep als een van de eerste sectoren genoemd.

De eigen productcategorieën in kaart brengen, ook de minder voor de hand liggende

Een merk of importeur verkoopt vaak niet alleen kleding in de gangbare zin. Werkkleding, uniformen, gordijnen, beddengoed en promotionele textielartikelen behoren vaak tot hetzelfde assortiment of dezelfde onderneming, maar de vraag of ze onder dezelfde regels vallen ligt niet automatisch vast. Voor bedrijfskleding is dat een aparte vraag, die behandeld wordt op moet ik ook een productpaspoort maken voor bedrijfskleding en uniformen; voor interieurtextiel op geldt het productpaspoort ook voor huishoudtextiel zoals gordijnen en lakens. Een assortimentslijst waarin deze categorieën apart staan, maakt het eenvoudiger om straks snel te bepalen welk deel van de collectie in de aandacht komt.

Volgen wanneer en voor welke productgroep de verplichting daadwerkelijk ingaat

Omdat de datum van de gedelegeerde handeling nog niet vaststaat, is het praktisch niet zozeer een verplichting om nu al iets te implementeren, maar om te volgen wanneer dat verandert. Het werkplan noemt kleding met een hoog percentage textielvezels als eerste categorie, maar dat is een verwachting, geen vastgestelde datum. Een overzicht van wat daarover bekend is, staat op wanneer wordt het productpaspoort verplicht voor kleding en textiel.

Waar het misgaat in de praktijk

Een veelvoorkomende situatie is dat een bedrijf de ESPR verwart met de bredere Europese textielstrategie en denkt dat alle aangekondigde maatregelen — van producentenverantwoordelijkheid tot een verbod op vernietiging van onverkochte kleding — via één en dezelfde verordening lopen. Dat leidt tot verwarring over welke verplichting van welke regeling komt.

Een tweede situatie: een importeur gaat ervan uit dat alleen "kleding" in de strikte zin meetelt, en vergeet dat accessoires, schoenen of tassen in dezelfde gedelegeerde handeling kunnen worden meegenomen of juist bewust apart behandeld worden.

Een derde situatie is dat bedrijven met een klein team denken dat de omvang van de onderneming bepalend is voor de vraag of het paspoort gaat gelden. De ESPR koppelt de verplichting aan het product en de productgroep, niet primair aan de bedrijfsgrootte, al kunnen er voor kleinere marktdeelnemers wel andere overwegingen spelen.

Een vierde situatie: samples, showroommodellen en niet-verkochte proefcollecties worden soms over één kam geschoren met de rest van het assortiment, terwijl de vraag of zulke exemplaren onder de regels vallen een andere kan zijn dan bij producten die daadwerkelijk op de markt worden gebracht.

Een vijfde situatie is dat een merk wacht met alle voorbereiding tot de gedelegeerde handeling er is, en dan tegen de eerst genoemde datum ontdekt dat de eigen assortimentsindeling niet aansluit op de categorieën die de handeling gebruikt.

Wat u kunt vastleggen

• Een overzicht van de eigen productcategorieën (kleding, accessoires, bedrijfskleding, interieurtextiel, samples) met per categorie een aantekening of deze naar verwachting onder de textieldefinitie van de ESPR valt.
• Een korte notitie over het verschil tussen de ESPR als kader en de gedelegeerde handeling als uitwerking, zodat nieuwe medewerkers dit onderscheid niet elke keer opnieuw moeten uitzoeken.
• Een verwijzing of leeslijst naar de pagina's over wat verandert de ESPR voor de kleding- en textielbranche en over wat is het verschil tussen de ESPR en de Europese textielstrategie, zodat intern iedereen dezelfde bron gebruikt.
• Een vaste afspraak over wie het werkplan van de Commissie volgt en wanneer een update wordt gedeeld binnen het bedrijf.
• Een aantekening bij samples en showroommodellen over de vraag of en wanneer deze meegenomen worden in de eigen voorbereiding, met een link naar de toelichting over samples en showroommodellen.
• Voor bedrijven die twijfelen of hun omvang iets uitmaakt: een verwijzing naar de pagina geldt het productpaspoort ook voor kleine bedrijven in het eigen kennisdossier.