geldt het productpaspoort ook voor schoenen, tassen en riemen

Schoenen, tassen en riemen kunnen onder de ESPR vallen, maar niet via de textielregels

Schoenen, tassen, riemen en andere lederwaren vallen niet automatisch buiten het digitaal productpaspoort, maar ze worden niet meegenomen in het traject dat nu voor kleding en textiel loopt. De ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) is een kaderverordening die in principe voor bijna alle fysieke producten kan gaan gelden, maar per productgroep wordt apart bepaald wanneer en onder welke eisen dat gebeurt. Voor kleding en textielproducten is die keuze gemaakt via een gedelegeerde handeling die eerst kleding met een hoog aandeel textielvezels aanpakt. Schoenen, tassen en riemen zitten daar niet bij, ook al liggen ze in dezelfde winkel en worden ze vaak door dezelfde bedrijven verkocht of geïmporteerd.

Wat wél textiel is, en wat een ander product

De ESPR werkt met productgroepen, en de afbakening tussen die groepen bepaalt welke regels waar gaan gelden. Kleding en textielproducten — denk aan shirts, jassen, broeken en soortgelijke kledingstukken die grotendeels uit textielvezels bestaan — vormen de groep waarvoor het eerst een gedelegeerde handeling wordt verwacht. Schoenen bestaan doorgaans grotendeels uit leer, rubber of kunststof en worden in de gangbare productclassificaties niet als textielproduct behandeld. Tassen en riemen zijn vaak van leer of kunstleer en vallen daarmee in de categorie lederwaren, niet in de categorie textiel. Artikel 2 van de ESPR geeft de definities die de Commissie gebruikt om producten en productgroepen af te bakenen, en op basis daarvan wordt per gedelegeerde handeling vastgelegd welke producten precies onder de eisen vallen. Voor wie twijfelt of een specifiek artikel binnen de kledinggroep valt, geeft de pagina over welke producten van de kleding- en textielbranche onder de ESPR vallen een uitgebreider overzicht van die afbakening.

Dat schoenen en lederwaren nu niet meelopen in het textieltraject betekent niet dat ze blijvend buiten beeld zijn. De ESPR is nadrukkelijk bedoeld om stap voor stap over productgroepen uitgerold te worden, en de Commissie kan op een later moment een aparte gedelegeerde handeling voor schoeisel of lederwaren voorbereiden. Er is op dit moment echter geen gepubliceerd of aangekondigd voorstel dat specifiek op schoenen, tassen of riemen is gericht binnen dit traject. Wie zowel kleding als lederwaren verkoopt, importeert of onder een eigen merk laat maken, krijgt dus mogelijk met twee verschillende tijdlijnen te maken: één voor het kledinggedeelte van het assortiment, en een andere — nog onbekende — voor het lederwarengedeelte.

Nog geen datum voor deze productgroep

Voor schoenen, tassen en riemen staat er geen datum, omdat er nog geen gedelegeerde handeling voor deze productgroep is aangekondigd. Het ESPR-werkplan voor de periode 2025-2030 noemt kleding met een hoog aandeel textielvezels als eerste categorie binnen mode en textiel, met een gedelegeerde handeling die voor 2027 wordt verwacht. Schoenen en lederwaren staan niet als afzonderlijk onderdeel in dat traject genoemd. Zolang er geen gedelegeerde handeling voor deze productgroep is gepubliceerd, gelden er vanuit de ESPR geen verplichtingen voor een digitaal productpaspoort voor schoenen, tassen of riemen. Wat er ondertussen wel al kan spelen, zijn andere regels die niet uit de ESPR komen, zoals eisen rond producentenverantwoordelijkheid of etikettering — dat zijn losse trajecten die apart beoordeeld moeten worden. Meer over hoe die twee sporen — het productpaspoort en de bredere textielaanpak — zich tot elkaar verhouden staat op de pagina over het verschil tussen de ESPR en de Europese textielstrategie.

Hoe dit in de praktijk uitpakt voor een gemengd assortiment

Voor een bedrijf dat kleding combineert met schoenen, tassen of riemen is de eerste stap simpelweg het assortiment splitsen: welke artikelen zijn textielkleding, en welke zijn leer, kunststof of een ander materiaal dat niet onder de textieldefinitie valt. Voor het textielgedeelte is het zinvol om nu al te volgen wat er met de gedelegeerde handeling gebeurt, want die bepaalt straks concreet welke gegevens verzameld en getoond moeten worden — de pagina over wanneer het productpaspoort verplicht wordt voor kleding en textiel houdt dat bij. Voor het schoenen- of lederwarengedeelte is er op dit moment niets specifieks om op te anticiperen, behalve het volgen van eventuele aankondigingen van een nieuwe gedelegeerde handeling voor die productgroep. Wie merkkleding of private label onder eigen naam laat produceren en zich afvraagt hoe dat straks werkt voor het textielgedeelte, vindt een algemene uitleg op de pagina over wat een digitaal productpaspoort voor kleding en textiel is. Voor bedrijven die twijfelen of hun volledige assortiment al onder de regels valt, is het praktisch om per artikel te bepalen of het materiaal overwegend textiel is of niet, en dat overzicht apart te houden van vragen over merkomvang of bedrijfsgrootte.

Grondslag: artikel 1 en artikel 2 van de ESPR

Dat de ESPR met afzonderlijke productgroepen werkt volgt uit artikel 1 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781), dat het onderwerp en de werkingssfeer van de verordening vastlegt als een kader dat via gedelegeerde handelingen per productgroep wordt ingevuld. De afbakening van wat wel en niet onder een productgroep als "textiel" valt, hangt af van de definities in artikel 2 van de ESPR, die de basis vormen voor de latere gedelegeerde handeling die specifiek op kleding met een hoog textielvezelaandeel is gericht. Omdat schoenen, tassen en riemen doorgaans niet aan die textieldefinitie voldoen, en er geen aparte gedelegeerde handeling voor deze producten is gepubliceerd of aangekondigd, is er voor deze productgroep vanuit de ESPR nog geen concrete verplichting.

Wie op dit moment kleding en lederwaren naast elkaar verkoopt, kan het beste het assortiment scheiden in textiel en niet-textiel, en alleen voor het textielgedeelte de ontwikkelingen rond de gedelegeerde handeling volgen — voor schoenen, tassen en riemen is er simpelweg nog niets vastgelegd om op te anticiperen.