Wat is een digitaal productpaspoort voor kleding en textiel?

Een digitaal paspoort met productinformatie, gekoppeld aan een QR-code

Een digitaal productpaspoort is een digitaal dossier met gegevens over een product, dat via een datadrager — meestal een QR-code op het label — voor iedereen in de keten oproepbaar is. Voor kleding en textiel gaat het om informatie die nu vaak versnipperd is: materiaalsamenstelling, herkomst, reparatiemogelijkheden, en gegevens over recycling en afvalverwerking. In plaats van dat deze informatie op losse labels, websites of in aparte documenten staat, komt zij samen in één digitaal dossier dat gekoppeld is aan het specifieke product of de productgroep. Het paspoort vervangt geen bestaande etikettering die verplicht is op grond van andere regels, maar voegt daar een digitale laag aan toe die doorzoekbaar en uitwisselbaar is voor toezichthouders, recyclers, handelspartners en consumenten.

Voor kleding met overwegend textielvezels, niet voor elk kledingstuk gelijk

De verplichting uit de ESPR is een kaderwet: die stelt vast dat er een digitaal productpaspoort kan komen voor productgroepen, maar de details worden per productgroep ingevuld via een aparte gedelegeerde handeling. Voor textiel en kleding is het uitgangspunt dat eerst kleding met een aandeel van tachtig procent of meer textielvezels aan de beurt is. Dat betekent dat een badpak met een hoog synthetisch- of elastaan-aandeel dat onder die drempel blijft, in een latere fase aan bod kan komen, of onder andere regels kan vallen. Ook geldt de verplichting op grond van de ESPR niet voor tweedehands kleding die al in de handel was voordat de regels ingaan, en niet voor productcategorieën die nog niet zijn aangewezen. Voor wie internationaal onderneemt is relevant dat het gaat om producten die in de EU op de markt worden gebracht — niet om productie- of exportactiviteit alleen.

De datum staat nog niet vast: eerst moet de gedelegeerde handeling er zijn

Er is nog geen vaste ingangsdatum voor het digitale productpaspoort voor kleding en textiel. Wat wel vaststaat is de route ernaartoe: de Europese Commissie werkt volgens een werkplan voor 2025–2030 waarin een gedelegeerde handeling voor textiel wordt verwacht in 2027, met kleding van tachtig procent of meer textielvezels als eerste categorie. Een gedelegeerde handeling is de aanvullende regelgeving waarin pas concreet wordt vastgelegd welke gegevens in het paspoort moeten, voor welke producten precies, en per wanneer. Tot die handeling is gepubliceerd, is er geen paspoortplicht voor textiel en kleding. Bedrijven die nu al voorbereidingen treffen — data ordenen, leveranciersinformatie op orde brengen — doen dat vooruitlopend op regels die nog moeten worden vastgesteld, niet omdat een verplichting al loopt. Zodra de gedelegeerde handeling is gepubliceerd, wordt de datum hier bijgewerkt.

Begin bij de gegevens, niet bij de techniek

Voor een kledingmerk of importeur is de eerste stap niet het kiezen van een QR-code-leverancier, maar het in kaart brengen welke gegevens er over een product al bestaan en waar die vandaan komen: vezelsamenstelling van de fabrikant, land van productie, eventuele certificeringen. Veel van die informatie ligt nu al ergens vast, vaak bij de leverancier of importeur, maar niet in een vorm die geschikt is voor een digitaal paspoort. De tweede stap is nagaan welke schakel in de keten die gegevens het beste kan aanleveren en actueel houden — dat is meestal degene die het product als eerste in de EU op de markt brengt, dus de fabrikant of importeur. De derde stap, die pas relevant wordt zodra de regels voor textiel concreet zijn, is het daadwerkelijk samenstellen en hosten van het paspoort en het aanbrengen van de datadrager op het product. Wie deze volgorde aanhoudt, hoeft bij het ingaan van de verplichting niet vanaf nul te beginnen, maar heeft de brondata al liggen.

Waar dit uit volgt: artikel 9 en artikel 10 van de ESPR

De basis voor het digitale productpaspoort staat in artikel 9 van Verordening (EU) 2024/1781 (ESPR), waarin is vastgelegd dat voor aangewezen productgroepen een digitaal productpaspoort verplicht kan worden gesteld. Artikel 10 van dezelfde verordening beschrijft de eisen waaraan zo'n paspoort moet voldoen, zoals de koppeling aan een datadrager en de toegankelijkheid van de gegevens. Beide artikelen zijn generiek: ze gelden voor productgroepen in het algemeen en worden pas concreet voor textiel zodra de aangekondigde gedelegeerde handeling voor die sector is vastgesteld en gepubliceerd.

Wie nu al wil starten, kan het beste beginnen met het ordenen van de eigen productdata — materiaalsamenstelling, herkomst, leveranciersgegevens — zodat die op het moment dat de textielregels concreet worden, direct bruikbaar is. Voor de actuele stand van zaken en de exacte wettekst is de officiële EUR-Lex-pagina van de ESPR de aangewezen bron.

Waar dit op gebaseerd is

De verordening zelf staat op EUR-Lex. Wij verwijzen per bewering; u hoeft ons niet te geloven.

Wat u concreet moet doen

Wat er van u wordt verwacht

Een digitaal productpaspoort is, kort gezegd, een digitaal dossier dat aan een product hangt en informatie bevat over onder meer materiaalsamenstelling, herkomst, reparatiemogelijkheden en recyclebaarheid. Artikel 9 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) beschrijft dat het paspoort via een gegevensdrager, meestal een QR-code, toegankelijk moet zijn en dat de gegevens gedurende de levensduur van het product beschikbaar blijven. Artikel 10 van de ESPR werkt uit welke technische en inhoudelijke eisen aan dat paspoort worden gesteld, zoals de manier waarop gegevens worden opgeslagen, wie ze mag wijzigen en hoe de drager op het product of de verpakking wordt aangebracht.

Voor een bedrijf met 10 tot 100 medewerkers valt dit uiteen in een aantal praktische verplichtingen.

Gegevens verzamelen en structureren

Het paspoort is niet meer dan de optelsom van gegevens die al ergens in de keten bestaan: vezelsamenstelling, land van productie, gebruikte chemicaliën, certificeringen. Wat verandert, is dat die gegevens op één plek gestructureerd en machineleesbaar moeten staan. Voor een merk dat nu met spreadsheets en losse certificaten werkt, betekent dit een inventarisatie: welke gegevens zijn er, waar staan ze, en welke ontbreken nog. Bedrijven die met meerdere leveranciers werken, merken dat deze verplichting vooral een coördinatievraagstuk is: de fabrikant of importeur stelt het paspoort samen, maar is afhankelijk van wat toeleveranciers aanleveren.

De gegevensdrager aanbrengen

Artikel 9 van de ESPR beschrijft dat het paspoort via een fysieke drager op het product toegankelijk moet zijn. Voor een kledingmerk betekent dit een aanpassing in het productieproces: een label, hangtag of geweven code moet worden toegevoegd op het moment dat het kledingstuk wordt gemaakt of verpakt. Dat is een operationele wijziging die tijd vraagt om in te regelen bij de productiepartner, zeker wanneer die zich buiten de EU bevindt.

Gegevens actueel en beschikbaar houden

Een paspoort is geen momentopname. Artikel 10 van de ESPR beschrijft eisen aan de opslag en toegankelijkheid van de gegevens, wat betekent dat de partij die verantwoordelijk is voor het paspoort een systeem moet hebben waarmee gegevens kunnen worden bijgehouden of gecorrigeerd. Voor kleinere merken is dit vaak de reden om dit onderdeel uit te besteden aan een platform, omdat het zelf bouwen en onderhouden van zo'n systeem een investering vraagt die niet in verhouding staat tot de omvang van de collectie.

Bepalen of en wanneer het van toepassing is

Niet elk kledingstuk of textielproduct valt op dezelfde manier of op hetzelfde moment onder deze verplichting. Welke producten van de kleding- en textielbranche vallen onder de ESPR? beschrijft de afbakening, en Geldt het digitaal productpaspoort voor mijn kleding en textiel? helpt bij de vertaling naar een concreet assortiment. Dit is voor veel bedrijven de eerste stap, omdat investeren in gegevensverzameling zonder dat die afbakening helder is, tijd en geld kost die achteraf misschien niet nodig was geweest.

Waar het misgaat in de praktijk

Een aantal situaties komt in de praktijk steeds terug.

Ten eerste: bedrijven gaan ervan uit dat het paspoort een eenmalige actie is, terwijl artikel 10 van de ESPR juist eisen stelt aan het actueel houden van gegevens. Wanneer een collectie wijzigt of een leverancier verandert, moet het paspoort meebewegen — dat wordt vaak vergeten totdat het te laat is.

Ten tweede: de gegevensdrager wordt pas laat in het productieproces meegenomen, waardoor labels of hangtags op het laatste moment nog moeten worden aangepast. Dit levert vertraging op in de aanlevering aan retailers of webshops.

Ten derde: bedrijven verzamelen wel gegevens, maar niet in een vorm die machineleesbaar of overdraagbaar is. Een pdf met specificaties is geen digitaal productpaspoort zoals artikel 9 van de ESPR dat beschrijft; de structuur en toegankelijkheid van de gegevens zijn onderdeel van de eis.

Ten vierde: er wordt geen onderscheid gemaakt tussen verschillende productcategorieën binnen het eigen assortiment. Een merk dat kleding, accessoires en interieurtextiel combineert, loopt het risico dezelfde aanpak overal toe te passen, terwijl geldt het productpaspoort ook voor schoenen, tassen en riemen en geldt het productpaspoort ook voor huishoudtextiel zoals gordijnen en lakens laten zien dat de afbakening per categorie kan verschillen.

Ten vijfde: bedrijven wachten met voorbereiden tot de exacte verplichtingsdatum bekend is, terwijl de onderliggende gedelegeerde handeling nog niet is gepubliceerd. Wanneer wordt het productpaspoort verplicht voor kleding en textiel? en Wat is een gedelegeerde handeling en waarom bepaalt die wat ik moet doen? beschrijven waarom die datum nog niet vaststaat en wat er wel al bekend is.

Wat u kunt vastleggen

Een overzicht van welke productcategorieën in het eigen assortiment onder de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) vallen, inclusief eventuele twijfelgevallen zoals werkkleding of samples.
Een inventarisatie per leverancier van welke gegevens (vezelsamenstelling, herkomst, chemicaliën, certificaten) al beschikbaar zijn en welke nog ontbreken.
Afspraken met productiepartners over het moment waarop een gegevensdrager (label, hangtag, geweven code) in het productieproces wordt toegevoegd.
Een verantwoordelijke binnen de organisatie voor het actueel houden van paspoortgegevens, inclusief een proces voor wijzigingen bij nieuwe collecties of leverancierswissels.
Documentatie van de afbakening tussen productcategorieën, bijvoorbeeld voor bedrijfskleding of accessoires, zodat helder is welke aanpak waar geldt.

Bedrijven die twijfelen of deze verplichting hen als klein bedrijf raakt, vinden een eerste oriëntatie in Geldt het productpaspoort ook voor kleine bedrijven?

Dit is geen juridisch advies. Deze pagina geeft algemene informatie over de regelgeving waar dit platform over gaat. Wij kennen uw situatie niet. Bij twijfel over uw eigen geval raadpleegt u een jurist of de bevoegde toezichthouder.

Geschreven met AI op basis van de bronnen hierboven, gecontroleerd door een mens op 2026-08-22. Klopt er iets niet? Laat het weten — correcties krijgen voorrang.