Czym jest cyfrowy paszport produktu dla odzieży i tekstyliów?

Cyfrowy paszport zawierający informacje o produkcie, połączony z kodem QR

Cyfrowy paszport produktu to cyfrowa karta katalogowa zawierająca dane dotyczące produktu, dostępna dla wszystkich uczestników łańcucha za pośrednictwem nośnika danych — zwykle kodu QR na etykiecie. W przypadku odzieży i tekstyliów chodzi o informacje, które obecnie są często rozproszone: skład materiałowy, pochodzenie, możliwości naprawy oraz dane dotyczące recyklingu i gospodarki odpadami. Zamiast aby informacje te znajdowały się na oddzielnych etykietach, stronach internetowych lub w osobnych dokumentach, są one zbierane w jednym cyfrowym dossier powiązanym z konkretnym produktem lub grupą produktów. Paszport nie zastępuje istniejącego oznakowania obowiązkowego na podstawie innych przepisów, ale dodaje do niego warstwę cyfrową, która jest przeszukiwalna i wymieniana między organami nadzoru, recyklerami, partnerami handlowymi i konsumentami.

Dla odzieży o przeważającym udziale włókien tekstylnych, a nie dla każdego artykułu odzieży w jednakowy sposób

Obowiązek wynikający z ESPR to ustawa ramowa: określa ona, że cyfrowy paszport produktu może być wprowadzony dla grup produktów, ale szczegóły są uzupełniane dla każdej grupy produktów poprzez osobne rozporządzenie delegowane. W przypadku tekstyliów i odzieży założeniem jest, że pierwsza kolej jest dla odzieży zawierającej osiemdziesiąt procent lub więcej włókien tekstylnych. Oznacza to, że strój kąpielowy o wysokim udziale syntetycznych lub elastanowych włókien, który poniżej tego progu, może być rozpatrzony w późniejszej fazie lub podlegać innym przepisom. Obowiązek wynikający z ESPR nie ma również zastosowania do odzieży używanej, która znajdowała się już w obrocie przed wejściem w życie przepisów, ani do kategorii produktów, które nie zostały jeszcze wyznaczone. Dla tych, którzy prowadzą działalność międzynarodową, istotne jest to, że chodzi o produkty wprowadzane na rynek w UE — nie tylko o działalność produkcyjną lub eksportową.

Data nie jest jeszcze ustalona: najpierw musi być rozporządzenie delegowane

Nie ma jeszcze stałej daty wejścia w życie cyfrowego paszportu produktu dla odzieży i tekstyliów. To, co jest ustalone, to droga do tego celu: Komisja Europejska pracuje według planu pracy na lata 2025–2030, w którym rozporządzenie delegowane dotyczące tekstyliów jest spodziewane w 2027 roku, przy czym odzież zawierająca osiemdziesiąt procent lub więcej włókien tekstylnych stanowi pierwszą kategorię. Rozporządzenie delegowane to przepisy dodatkowe, w których dopiero konkretnie określane są, jakie dane muszą znajdować się w paszporcie, dla których dokładnie produktów i od kiedy. Do czasu opublikowania rozporządzenia delegowanego nie ma obowiązku paszportu dla tekstyliów i odzieży. Firmy, które już teraz podejmują przygotowania — porządkują dane, przywracają w porządek informacje od dostawców — robią to w oczekiwaniu na przepisy, które jeszcze muszą być ustalone, a nie dlatego, że obowiązek już obowiązuje. Gdy rozporządzenie delegowane będzie opublikowane, data zostanie tutaj zaktualizowana.

Zacznij od danych, a nie od technologii

Dla marki odzieżowej lub importera pierwszym krokiem nie jest wybór dostawcy kodów QR, ale zmapowanie, jakie dane dotyczące produktu już istnieją i skąd pochodzą: skład włóknisty od producenta, kraj produkcji, wszelkie certyfikaty. Wiele z tych informacji jest już gdzieś zapisane, zwykle u dostawcy lub importera, ale nie w formie odpowiedniej dla cyfrowego paszportu. Drugi krok to sprawdzenie, które ogniwo w łańcuchu może najlepiej dostarczać i aktualizować te dane — zwykle jest to ten, kto jako pierwszy wprowadza produkt na rynek UE, czyli producent lub importer. Trzeci krok, który ma znaczenie dopiero wtedy, gdy przepisy dotyczące tekstyliów będą konkretne, to faktyczne zestawienie i hosting paszportu oraz zamontowanie nośnika danych na produkcie. Kto postępuje w tej kolejności, nie musi zaczynać od zera w momencie wejścia obowiązku w życie, ale ma już dane źródłowe na miejscu.

Gdzie to wynika: artykuł 9 i artykuł 10 ESPR

Podstawę cyfrowego paszportu produktu stanowi artykuł 9 Rozporządzenia (UE) 2024/1781 (ESPR), w którym określono, że dla wyznaczonych grup produktów cyfrowy paszport produktu może być obowiązkowy. Artykuł 10 tego samego rozporządzenia opisuje wymagania, którym musi sprostać taki paszport, takie jak połączenie z nośnikiem danych i dostępność danych. Oba artykuły mają charakter ogólny: dotyczą grup produktów w ogólności i stają się konkretne dla tekstyliów dopiero po ustanowieniu i opublikowaniu zapowiedzianego aktu delegowanego dla tego sektora.

Ci, którzy chcą już teraz rozpocząć pracę, powinni zacząć od uporządkowania własnych danych produktów — składu materiałowego, pochodzenia, danych dostawców — aby były one natychmiast użyteczne w momencie, gdy przepisy dotyczące tekstyliów staną się konkretne. Aby uzyskać aktualne informacje i dokładny tekst ustawy, oficjalna strona ESPR na EUR-Lex jest właściwym źródłem.

Na czym to opiera się

Samo rozporządzenie znajduje się na EUR-Lex. Odnosimy się do każdego stwierdzenia; nie musisz nam wierzyć.

Co konkretnie należy zrobić

Co się od pana/pani oczekuje

Cyfrowy paszport produktu to, krótko mówiąc, cyfrowy plik dołączony do produktu zawierający informacje na temat między innymi składu materiałów, pochodzenia, możliwości naprawy i możliwości recyklingu. Artykuł 9 ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) opisuje, że paszport musi być dostępny za pośrednictwem nośnika danych, zwykle kodu QR, i że dane pozostają dostępne przez cały okres eksploatacji produktu. Artykuł 10 ESPR określa, jakie wymagania techniczne i merytoryczne stawia się przed passzportem, takie jak sposób przechowywania danych, kto może je zmieniać i jak nośnik jest umieszczany na produkcie lub opakowaniu.

W przypadku firmy zatrudniającej od 10 do 100 pracowników wiąże się to z szeregiem praktycznych zobowiązań.

Gromadzenie i ustrukturyzowanie danych

Paszport to nie więcej niż suma danych, które już istnieją gdzieś w łańcuchu: składu włókien, kraju produkcji, używanych chemikaliów, certyfikacji. To, co się zmienia, to fakt, że dane te muszą być ustrukturyzowane i czytelne maszynowo w jednym miejscu. Dla marki, która obecnie pracuje z arkuszami kalkulacyjnymi i luźnymi certyfikatami, oznacza to inwentaryzację: jakie dane istnieją, gdzie się znajdują i jakie brakują. Przedsiębiorstwa pracujące z wieloma dostawcami zauważają, że to zobowiązanie jest przede wszystkim kwestią koordynacji: producent lub importer opracowuje paszport, ale zależy od tego, co dostarczą podwykonawcy.

Umieszczenie nośnika danych

Artykuł 9 ESPR opisuje, że paszport musi być dostępny za pośrednictwem fizycznego nośnika na produkcie. Dla marki odzieżowej oznacza to zmianę w procesie produkcji: etykietę, przywieszka lub kod tkany należy dodać w momencie produkcji lub pakowania odzieży. Jest to zmiana operacyjna, która wymaga czasu na wdrożenie u partnera produkcyjnego, zwłaszcza gdy znajduje się on poza UE.

Aktualizacja i dostępność danych

Paszport to nie migawka. Artykuł 10 ESPR opisuje wymagania dotyczące przechowywania i dostępności danych, co oznacza, że strona odpowiadająca za paszport musi posiadać system, za pomocą którego można aktualizować lub korygować dane. Dla mniejszych marek jest to często powodem do zlecenia tej części platformie zewnętrznej, ponieważ budowanie i utrzymywanie takiego systemu wymaga inwestycji, która nie jest proporcjonalna do wielkości kolekcji.

Określenie, czy i kiedy ma zastosowanie

Nie każdy artykuł odzieżowy lub produkt tekstylny podlega temu zobowiązaniu w ten sam sposób lub w tym samym czasie. Które produkty branży odzieży i tekstyliów podlegają ESPR? opisuje rozgraniczenie i Czy cyfrowy paszport produktu dotyczy mojej odzieży i tekstyliów? pomaga w przełożeniu go na konkretny asortyment. Dla wielu firm jest to pierwszy krok, ponieważ inwestowanie w gromadzenie danych bez jasnego rozgraniczenia kosztuje czas i pieniądze, które mogły się okazać niepotrzebne.

Gdzie coś idzie nie tak w praktyce

W praktyce powtarza się szereg sytuacji.

Po pierwsze: przedsiębiorstwa zakładają, że paszport jest działaniem jednorazowym, podczas gdy artykuł 10 ESPR stawia wymagania dotyczące utrzymywania danych na bieżąco. Gdy kolekcja się zmieni lub zmieni się dostawca, paszport musi się zmienić — to jest często zapominane, dopóki nie będzie za późno.

Po drugie: nośnik danych jest uwzględniany dopiero na późnym etapie procesu produkcji, w wyniku czego etykiety lub przywieszki muszą być dostosowywane w ostatniej chwili. Powoduje to opóźnienia w dostawie do detalistów lub sklepów internetowych.

Po trzecie: przedsiębiorstwa gromadzą co prawda dane, ale nie w formie czytelnej maszynowo lub przenośnej. Plik PDF ze specyfikacjami to nie cyfrowy paszport produktu, jak to opisuje artykuł 9 ESPR; struktura i dostępność danych są częścią wymagania.

Po czwarte: nie jest dokonywane rozróżnienie między różnymi kategoriami produktów w ramach własnego asortymentu. Marka łącząca odzież, akcesoria i tekstylia do wyposażenia wnętrz, ryzykuje stosowanie tego samego podejścia wszędzie, podczas gdy czy paszport produktu ma zastosowanie również do butów, toreb i pasów i czy paszport produktu ma zastosowanie również do tekstyliów gospodarczych, takich jak zasłony i prześcieradła pokazują, że wytyczne mogą różnić się w zależności od kategorii.

Po piąte: przedsiębiorstwa czekają z przygotowaniami do momentu ustalenia dokładnego terminu obowiązu, podczas gdy odpowiedni akt delegowany nie został jeszcze opublikowany. Kiedy cyfrowy paszport produktu stanie się obowiązkowy dla odzieży i tekstyliów? i Co to jest delegowana handlowanie i dlaczego to określa, co muszę zrobić? wyjaśniają, dlaczego ten termin nie jest jeszcze ustalony i co jest już wiadome.

Co można udokumentować

Przegląd kategorii produktów w ramach własnego asortymentu, które podlegają ESPR (Rozporządzeniu (UE) 2024/1781), łącznie z ewentualnymi wątpliwościami dotyczącymi na przykład odzieży roboczej lub próbek.
Inwentaryzacja dla każdego dostawcy, które dane (skład włóknisty, pochodzenie, chemikalia, certyfikaty) są już dostępne i które jeszcze się nie pojawiły.
Porozumienia z partnerami produkcji dotyczące momentu, w którym nośnik danych (etykieta, metka zawieszana, kod tkany) jest dodawany do procesu produkcji.
Osoba odpowiedzialna w ramach organizacji za aktualizację danych pasportu, łącznie z procedurą zmian w przypadku nowych kolekcji lub zmiany dostawcy.
Dokumentacja wytycznych między kategoriami produktów, na przykład dla odzieży roboczej lub akcesoriów, aby było jasne, które podejście ma zastosowanie gdzie.

Przedsiębiorstwa, które wątpią, czy ten obowiązek ich dotyczy jako małe przedsiębiorstwo, znajdują wstępną orientację w Czy cyfrowy paszport produktu dotyczy również małych przedsiębiorstw?

To nie jest porady prawne. Ta strona zawiera ogólne informacje na temat przepisów, których dotyczy ta platforma. Nie znamy Twojej sytuacji. W przypadku wątpliwości dotyczących Twojego konkretnego przypadku skonsultuj się z prawnikiem lub właściwym organem nadzoru.

Napisane za pomocą sztucznej inteligencji na podstawie powyższych źródeł, sprawdzone przez człowieka w dniu 2026-08-22. Coś nie gra? Daj nam znać — poprawki są priorytetem.