Verkoopt u kleding of textiel in meerdere EU-landen, dan is de kortste geruststelling deze: de inhoudelijke eisen aan het digitaal productpaspoort liggen vast in een Europese verordening, en een verordening werkt in alle lidstaten op dezelfde manier. Er komt dus geen apart Duits, Frans of Spaans paspoort met andere gegevensvelden. Wat wel per land kan verschillen, zit niet in het paspoort zelf maar in de manier waarop het wordt gecontroleerd en gehandhaafd.
Dat onderscheid is voor een ondernemer belangrijker dan het lijkt. Een verordening is rechtstreeks bindend, in tegenstelling tot een Europese richtlijn die eerst in nationale wetgeving moet worden omgezet. Voor het productpaspoort betekent dit dat lidstaten de kernverplichtingen niet zelf mogen aanpassen. Waar lidstaten wél ruimte houden, is bij het aanwijzen van de toezichthouder, bij de sancties die op overtredingen staan, en bij praktische zaken zoals taal.
Wat overal hetzelfde is
De verordening bepaalt welke productgroepen onder de verplichting vallen, welke gegevens een paspoort minimaal moet bevatten en hoe de QR-datadrager moet werken. Die kern verandert niet als een product de grens over gaat. Een paspoort dat in Nederland is samengesteld voor een kledingstuk, hoeft dus niet opnieuw te worden opgebouwd zodra hetzelfde product in België of Duitsland op de markt komt. Dit is ook de reden waarom veel bedrijven die in meerdere landen verkopen, het paspoort centraal laten samenstellen in plaats van per markt apart. Wie wil zien welke gegevens daarvoor precies nodig zijn, vindt een overzicht in de kennisbank met de onderwerpen per situatie.
Wat per land kan verschillen
Het eerste verschil zit in het toezicht. Elke lidstaat wijst zelf een markttoezichthouder aan die controleert of producten aan de verordening voldoen. Welke instantie dat is, en hoe die instantie te werk gaat, ligt niet vast in de verordening zelf maar in de nationale inrichting van het toezicht. Voor uw eigen situatie is de bevoegde toezichthouder in het land waar u verkoopt de aangewezen plek om na te vragen hoe controles daar precies verlopen.
Het tweede verschil zit in sancties. De verordening laat aan lidstaten over hoe zij overtredingen bestraffen en welke boetes daarbij passen. Een boete die in het ene land wordt genoemd, zegt dus niets over wat in een ander land geldt. Verzin hier geen bedragen bij vooraf; zolang gedelegeerde handelingen en nationale uitvoeringswetgeving nog niet zijn gepubliceerd, is dit onderdeel nog niet compleet in beeld.
Het derde verschil is praktischer: taal en toegankelijkheid van de informatie achter de QR-code. Consumenten in een land hebben doorgaans recht op informatie die zij kunnen begrijpen, wat in de praktijk vaak neerkomt op de taal van het land van verkoop. Een paspoort dat voor de Nederlandse markt is ingericht, moet dus mogelijk worden aangevuld als hetzelfde product ook in Frankrijk of Italië wordt verkocht. Dit is precies het type detail waarover het goed is om vroeg met uw softwareleverancier of platform te overleggen, zodat meertaligheid niet achteraf een probleem wordt.
Waarom dit nu nog niet volledig is uit te tekenen
De onderliggende gedelegeerde handeling voor textiel en kleding is nog niet gepubliceerd; het ESPR-werkplan noemt 2027 als verwachte periode, met kleding waarin tachtig procent of meer textielvezels zit als eerste groep. Zolang die handeling er niet is, valt over de precieze uitvoering per land nog weinig met zekerheid te zeggen. Wat wel al vaststaat, is de structuur: één Europese kern, aangevuld met nationale invulling van toezicht en handhaving. Bedrijven die nu al exporteren, doen er verstandig aan die twee lagen uit elkaar te houden zodra er meer duidelijkheid komt.
Voor wie wil zien hoe die twee lagen straks samenkomen in de praktijk van een bedrijf, staat een toelichting op hoe gegevens worden verwerkt en waar de informatie vandaan komt op de pagina hoe de gegevens tot een paspoort worden verwerkt. Vragen die vaker terugkomen bij bedrijven die in meerdere landen verkopen, zijn gebundeld op de pagina met antwoorden op veelgestelde vragen.
Wilt u eerst voor uzelf op een rij krijgen of en hoe dit uw producten raakt, zonder meteen een account aan te maken? De gratis productscan die in een paar vragen een eerste indicatie geeft laat zien waar u ongeveer staat, en de kennisbank helpt verder bij de onderwerpen die voor uw situatie relevant zijn.