Kort antwoord: nog geen toezicht, wel voorbereiding
Voor wie zoekt op wat er dit jaar verandert in het toezicht op het textielpaspoort: er is nog geen instantie aangewezen die specifiek gaat controleren of kledingbedrijven een digitaal productpaspoort voeren. De verplichting zelf moet nog worden vastgelegd in een gedelegeerde handeling, die op dit moment wordt verwacht in 2027. Toezicht op iets dat nog niet verplicht is, bestaat niet. Wat wel verandert, is de voorbereiding daarop: de Europese Commissie werkt het bredere kader verder uit en lidstaten richten de structuren in waarbinnen markttoezicht straks gaat lopen.
Dit is vooral relevant voor wie nu al nadenkt over interne verantwoordelijkheid: wie binnen het bedrijf houdt dit bij, en bij welke instantie moet u straks zijn als er vragen komen. Die vraag is nu nog niet met zekerheid te beantwoorden, maar de bouwstenen daarvoor worden dit jaar wel gelegd.
Wat de kaderverordening al wel regelt
Het textielpaspoort komt voort uit de Ecodesign for Sustainable Products Regulation, de ESPR. Die kaderverordening is zelf al van kracht en beschrijft in algemene zin hoe markttoezicht op producten binnen de EU werkt: lidstaten organiseren controle op de naleving van ecodesign-eisen, en fabrikanten en importeurs moeten documentatie kunnen tonen als daarom wordt gevraagd. Dat is de structuur waarbinnen textiel straks een plek krijgt, zodra de textielspecifieke eisen zijn vastgesteld.
Wat dit voor de praktijk betekent, en hoe de verordening in elkaar steekt, leest u uitgebreider in de kennisbank met de verordening per onderwerp uitgelegd. Daar staat ook toegelicht hoe de algemene ESPR-regels zich verhouden tot de textielspecifieke uitwerking die nog moet komen.
Wat nog niet vaststaat
Twee dingen zijn op dit moment nog open. Ten eerste: welke Nederlandse toezichthouder specifiek verantwoordelijk wordt voor controle op het textielpaspoort. Dat wordt pas bekend als de gedelegeerde handeling en de bijbehorende uitvoeringsafspraken zijn gepubliceerd. Ten tweede: hoe streng en op welke manier die controle in de praktijk wordt vormgegeven. Daar doen wij bewust geen voorspelling over — dat is aan de toezichthouder zelf, en aan de tekst van de verordening wanneer die er is.
Wat u dit jaar dus niet hoeft te verwachten, is een concrete aanwijzing van een toezichthouder of een handhavingskader specifiek voor textiel. Wat u wel kunt volgen, is de voortgang van het EU-werkprogramma, dat aangeeft in welke volgorde productgroepen aan de beurt komen.
Wat er dit jaar concreet gebeurt
De belangrijkste beweging dit jaar zit op EU-niveau: de Commissie werkt toe naar de gedelegeerde handeling voor textiel, met kleding waarvan tachtig procent of meer uit textielvezels bestaat als eerste categorie. Daarnaast lopen er, zoals bij elke nieuwe verordening, voorbereidende gesprekken tussen lidstaten over hoe markttoezicht praktisch wordt ingericht. Dat soort werk is meestal niet zichtbaar voor individuele bedrijven, maar het bepaalt wel de structuur waarin u straks terechtkomt.
Hoe wij deze informatie precies volgen en waar de gegevens op deze pagina vandaan komen, leest u op de pagina hoe wij de officiële bronnen bijhouden. Zodra de gedelegeerde handeling is gepubliceerd, inclusief eventuele aanwijzing van een toezichthouder, wordt dat hier aangevuld.
Wat dit voor uw bedrijf betekent
Ook zonder aangewezen toezichthouder is het zinvol om nu al te weten waar u ongeveer staat: welke producten straks onder de eerste categorie vallen, en welke gegevens u van leveranciers nodig heeft zodra de verplichting concreet wordt. Dat voorkomt dat u bij publicatie van de gedelegeerde handeling vanaf nul moet beginnen.
Voor de eigen situatie, met specifieke vragen over aansprakelijkheid of verantwoordelijkheid binnen uw organisatie, is een jurist of de toekomstige toezichthouder het juiste aanspreekpunt. Wij beschrijven de verordening en de stand van zaken, maar geven geen juridisch advies over individuele gevallen.
Wilt u alvast zien hoe uw bedrijf er waarschijnlijk voor staat, zonder verplichtingen? Doe de gratis productscan en krijg in enkele vragen een indicatie, of blader door de meestgestelde vragen over het textielpaspoort voor snelle, korte antwoorden.