Nog geen nieuwe douaneregels, wel een helderder tijdpad
Dit jaar verandert er voor de douane zelf nog niets concreets aan het textielpaspoort. De gedelegeerde handeling die de verplichting voor kleding en textiel precies moet invullen, is nog niet gepubliceerd. Wat wel is bijgewerkt, is het werkplan van de Europese Commissie voor de periode 2025-2030. Daarin staat voor het eerst een richtdatum: de gedelegeerde handeling voor textiel wordt verwacht in 2027, met kleding die voor tachtig procent of meer uit textielvezels bestaat als eerste productgroep. Dat is geen wet, maar een planning, en die planning kan nog verschuiven.
Voor de meeste ondernemers verandert er dus niets op de korte termijn. Relevant is dit vooral voor bedrijven die fysiek goederen de Europese Unie binnenbrengen: importeurs en merken die buiten de EU laten produceren. Zij maken straks te maken met een extra schakel in het toezicht die andere ondernemers, die uitsluitend al in de EU geproduceerde kleding verkopen, niet op dezelfde manier raakt.
Wat de verordening over de douane zegt, en wat nog openstaat
De ecologisch ontwerpverordening, waarvan het textielpaspoort een uitwerking is, voorziet in een systeem waarin productpaspoorten centraal worden geregistreerd en waarin ook de douane toegang kan krijgen om gegevens te controleren bij producten die de EU binnenkomen. Dat is het uitgangspunt op het niveau van de kaderverordening. Hoe dat er voor een specifieke productgroep als kleding en textiel precies uitziet, welke gegevens de douane mag inzien en op welk moment in het invoerproces dat gebeurt, moet nog per gedelegeerde handeling worden vastgelegd. Voor textiel is die uitwerking er simpelweg nog niet.
Dat betekent dat beschrijvingen van hoe douanecontroles op het textielpaspoort er straks uitzien, op dit moment altijd een inschatting zijn, geen vaststaand gegeven. Voor de exacte uitwerking is de officiële tekst van de verordening en de bijbehorende gedelegeerde handeling de enige betrouwbare bron, zodra die is gepubliceerd.
Waarom dit nu al meespeelt in inkoopbeslissingen
Ook al is er nog geen verplichting, veel importeurs beginnen de gegevensstromen met hun leveranciers nu al in kaart te brengen. De reden is praktisch: vezelsamenstelling, herkomst en andere gegevens voor een paspoort zijn niet van de ene op de andere dag te verzamelen bij een leverancier aan de andere kant van de wereld. Wie vooraf weet welke rol hij in de keten speelt, bijvoorbeeld als importeur of als partij die een product onder eigen merk op de markt brengt, kan die vraag gerichter stellen. in een paar vragen zien welke rol bij uw bedrijf past geeft daar een eerste indicatie van, nog voordat de verplichting ingaat.
De achterliggende systematiek, inclusief de manier waarop gegevens centraal worden vastgelegd en wie daar later bij kan, staat beschreven in de kennisbank met uitleg per onderwerp. Daar vindt u ook de vindplaats in de officiële tekst, zodat u het zelf kunt nalezen.
Wat dit nog niet betekent
Het is belangrijk om dit niet te verwarren met een al geldende verplichting. Er is nog geen moment waarop de douane textielproducten op een paspoort kan controleren, er zijn geen boetes vastgesteld voor deze specifieke situatie, en er is geen vaste datum waarop dit ingaat. Hoe de handhaving door de douane er in de praktijk uit gaat zien, en hoe streng daarop wordt gelet, is aan de wetgever en de uitvoerende instanties, en daarover valt nu niets te voorspellen.
Wat u nu kunt doen
Wie wil weten waar zijn eigen situatie als importeur of merk staat, begint met het vaststellen van de eigen rol in de keten en het nagaan welke gegevens bij leveranciers al beschikbaar zijn. Ook is het nuttig om te weten hoe de gegevens die uiteindelijk in een paspoort komen, technisch worden vastgelegd en gehost; een overzicht van waar de informatie vandaan komt laat dat zien. Voor concrete vragen die vaker terugkomen, zoals het verschil tussen een importeur en een merk dat onder eigen naam verkoopt, is de lijst met veelgestelde vragen een goed startpunt. Voor de eigen, specifieke situatie blijft het raadzaam om bij twijfel een jurist of de bevoegde toezichthouder te raadplegen.
Wilt u weten of en wanneer dit voor uw bedrijf gaat spelen? Doe de gratis quick-scan of blader door de kennisbank om te zien welk onderwerp bij uw situatie past.